zielone figi

Koloruję rzeczywistość :)

2012-01-18T17:43:00.001+01:00

Płyną dni od powrotu. Sama nie wiem czy szybko, czy wręcz przeciwnie – leniwie. Powoli pojawiają się pomysły na kolejne podróże, mam nawet pomysł na podróż zwaną życiem, ale czy się uda?

Słowa kłębią się nadal, buzują, szukają ujścia, tylko ja jakaś taka pozamykana. To jest absolutna nowość dla mnie, zawsze miałam potrzebę mówienia, dzielenia się wszystkim a teraz część trzymam dla siebie, częścią dzielę się z wybranymi, najbliższym, część gdzieś tam wymyka się przez skorupę.

Obiecałam jednak, że zmobilizuję się do pisania. To ruszam. Dziś to, czego brakuje mi najbardziej zimą – rośliny, przede wszystkim kwiaty. Prawda, że niesamowite.

Wpis i zdjęcia dedykuję Pani Urszuli :))) Za mobilizację :)

A z tym kolorowaniem to...

nieważne, ważne że działa :)

Ufff...

2011-12-06T13:27:00.001+01:00

Jak tu wrócić w stare schematy, kiedy pod powiekami wciąż Azja??? Układam ją w sobie, próbuję ubrać w słowa, wspominam. Tkam opowieść o barwnym świecie mnichów, świątyń, zwykłych ludzi. Kraina Tysiąca Uśmiechów. Miejsce, do którego chcę wrócić.

W drodze...

2011-10-22T17:17:00.000+02:00

Zawsze uwielbiałam jesień. Soczyste kolory, mroźne poranki, mgły opatulające świat, konfitury pełne słońca ustawiane w równiutkich rządkach, przedwieczorne godziny o rozmazanych konturach i wydłużonych minutach. Melancholia delikatnie sącząca się w tle, bliska, oswojona jak mruczący kot. Książka, kubek, pled - najważniejsze rzeczy jesieni. I rude kozaki. Pięknie jest. A ja jesienią rozkwitam.

Szorstko a jednak miękko

2011-10-08T12:10:00.000+02:00

Tak jawi mi się Finlandia. Kraina pustych przestrzeni, spokoju, wiatru i tego czegoś w sercu, co sprawia, że zachwyt aż boli. Niestraszne zimno, brak ludzi ( może właśnie to jest najlepsze? ), pustka, pustka, pustka. Ale jakże pięknie wypełniona naturą.
Wrócę na Północ na pewno. Może w przyszłym roku... kto wie?

Ps. Nie mogę komentować swojego własnego bloga :( Za długo mnie tu nie było? Postaram się coś zaradzić a tymczasem pozdrawiam Was dziewczyny serdecznie :) Dzięki, że jesteście.

...

2011-10-02T23:18:00.000+02:00

Nie czuję się na siłach wyjaśniać dlaczego mnie nie było. Dużo się wydarzyło, jakąś taką wewnętrzną wędrówkę odbyłam. Chyba dotarłam do końca tej drogi. Chciałabym powiedzieć, że powoli wracam, ale czy tak jest naprawdę?

Powrót

2011-05-09T10:05:00.000+02:00

Słów we mnie nadal sporo, tylko na papier przelać ich nie potrafię.

Tatry za mną. Piękne, majestatyczne, lekko niedostępne, niemniej dałyśmy radę. A we mnie... ? Zieloność :)

Każda wiosna budzi nadzieję

2011-03-31T21:58:00.000+02:00

dotknęłam kiedyś miłości
miała smak gorzki
jak filiżanka ciemnej kawy
wzmogła
rytm serca
rozdrażniła
mój żywy organizm
rozkołysała zmysły

- H. Poświatowska ( fragm. )

Wiosna???

2011-03-23T12:35:00.000+01:00

Tylko dlaczego czuję się najczęściej tak:

I nic mi się nie chce...

Roma

2011-03-10T16:35:00.000+01:00

Chwyciła mnie kilka dni temu i za nic w świecie nie chce odpuścić. Tęsknota za najpiękniejszym miastem świata. Takim, z którym łączą mi się tylko dobre wspomnienia. Gdzie wszystko jest piękne - ludzie, budynki, uliczki, nawet tłok. Odrapane kamienice nigdzie nie są tak urocze jak tutaj. Po starej dzielnicy żydowskiej i Zatybrzu mogłabym chodzić bez końca przysiadając tylko tu lub ówdzie na pyszne espresso. To tutaj dzieci grają w piłkę na dziedzińcach kościołów, starsi mężczyźni siedzą przy stolikach trattorii z gazetą lub nad szachami a kobiety przekrzykują uliczny gwar siedząc w cieniu bram lub stojąc w oknie. To tutaj mam poczucie, że jestem absolutnie na właściwym miejscu.

Pierwszy pobyt w Rzymie to oczywiście zwiedzanie, przy kolejnym można już spokojnie zanurzyć się w plątaninę uliczek i iść gdzie nas oczy poniosą. Z gwarancją, że zawsze trafimy na coś ciekawego. Niech przewodnikiem będzie jedynie nasza zachcianka. Nie spieszmy się, zanurzmy w rzymską esencję, pozwólmy miastu zawładnąć naszym sercem. Ale ostrożnie, ta miłość grozi powikłaniami. Strasznie się tęskni.

Być kobietą, być kobietą...

2011-03-08T10:56:00.001+01:00

Stała na tarasie i zachłannie łykała rześkie powietrze. Za wszelką cenę próbowała uspokoić krążące myśli, te złe ptaki, które przelatywały ze świstem, nawoływały się, wysokim piskiem doprowadzały na skraj szaleństwa. Miała wrażenie, że jest ich coraz więcej i więcej, atakowały ze wszystkich stron, nie dawały wytchnienia, gotowe zadziobać jeśli tylko na chwilę ustanie w walce z nimi. Próbowała złapać się czegokolwiek, na oślep szukała krawędzi, która ją przytrzyma i nie pozwoli na lot w dół. Nie umiała płakać, przestać myśleć, żyć.

*****

- Boję się pokazać ludziom - zwierzyła się przyjacielowi.

Wściekł się na nią.

- Co cię obchodzą ludzie? - krzyczał. - Przecież nie zrobiłaś niczego złego.

Nie rozumiał. Jest mężczyzną.

*****

Od samego początku wiedziała, że będzie oceniana. Zła żona, zła matka, zła kobieta. Powinna tłumaczyć, pokornie znosić dobre rady, uznać wyższość pouczających. Często czuła ich spojrzenia, te jęzory oblizujące każdy kawałek jej ciała, życia, istnienia. Przywierały, chropowate, brudne, śmierdzące. Brzydziła się, uciekała, otrząsała, broniła przed nimi na wszelkie możliwe sposoby. A one wciskały się wszędzie, świdrowały, mlaskały, szarpały, jakby chciały ją rozczłonkować, roznieść, sprawić, że przestanie istnieć.

Obrosła więc w kolce. Tylko one pomagały. Jęzory raniły się, wycofywały, rzucały jedynie ukradkowe spojrzenia. Trzymały się w bezpiecznej oddali.

*****

Długo trwało zanim sama poczuła, że ma prawo. Może żyć, jak chce. Nie musi się z tego tłumaczyć. Jest szczęśliwa. Tyle, że o tym szczęściu nie mówi już głośno. Na wszelki wypadek nosi czerwoną kokardkę. Przeciw złym spojrzeniom. Póki co działa.

Wszystkim kobietom życzę odwagi w byciu sobą. Żyjmy tak, jak chcemy i nie dajmy się wepchnąć w niczyje oczekiwania.

Uśmiecham się do Was szeroko :)

Wyprawy

2011-03-04T21:49:00.002+01:00

Coraz bardziej tęsknię do drogi, spania na lotnisku, obskurnych hotelików, małych knajpek z egzotycznymi potrawami, całkowitego oderwania od normalności i codzienności. Każda komórka krzyczy "pakuj się i wyjeżdżaj!!!" i w zasadzie sama nie wiem na co czekam.

Póki co eksploruję obszary, które kiedyś były mi bliskie a później straciłam z nimi kontakt. Eksperymentuję też z fotkami, przynajmniej tyle, takie wyprawy-niewyprawy w nowe tereny. A plecak mruga do mnie z szafy i wciąż śnią mi się bananowe gaje i pokryte kurzem polne drogi.

Tymczasem wycieczka poniekąd muzyczna.

Horyzont

2011-03-03T22:38:00.000+01:00

Linia.
Sznureczek taki. Cieniutki.
Pomiędzy spokojem a pożądaniem.
Wyobraźnią a zwątpieniem.
Mną a Tobą.
Takimi tam.
Lubię się w niego wpatrywać.

Skaza

2011-02-26T10:02:00.000+01:00

Mam w sobie taką skazę, która powoduje, że nawet w najbardziej radosnych momentach mego życia, gdzieś tam w głębi pika smutek. Malutki, prawie niewidoczny a jednak uwiera jak ziarenko piasku. Potrafi się przyczaić, ledwie tlić i już, już, wydaje się, że go nie ma a tymczasem ujawnia się z dużą siłą w najmniej spodziewanych momentach. Kiedyś z nim walczyłam, później udawałam, że go nie ma, teraz go akceptuję i to jest chyba najlepsze, co mogłam zrobić.

Tak sobie myślę, że to przez ten smutek pokochałam wnętrza starych kościołów, mroczne kapliczki a nade wszystko świątynie wschodniego obrządku. Lubię ich półmrok, zapach kadzidła, śpiewy mnichów, ciszę i spokój. Zachwyca mnie przepych zdobień, misterność ikon. Potrafię pół dnia spędzić w takim miejscu. Czasem wydaje mi się, że wewnętrzne ukojenie znaleźć mogłabym jedynie w zaciszu klasztoru. Ale pewnie się mylę. Wiem jednak, że takie świątynie i góry, to jedyne miejsca, w których nie gnam, zatrzymuję się, jestem.

Nie mam z tych miejsc dobrych zdjęć, w części nie można było ich robić, tam gdzie mogłam, nie miałam obecnego sprzętu. Pokazuję więc to, co mam, są to bardzo bliskie mi miejsca i chętnie bym do nich wróciła.

Hallo, hallo!

2011-02-19T10:46:00.001+01:00

Jestem, żyję, tylko mam chwilę przerwy od kolorowego blogowania. Ale wrócę ze zdjęciami, opowieściami i nową energią. Proszę tylko nastawić anteny na odbiór a na pewno się pojawię.

Poczekacie?

W drodze

2011-02-15T22:26:00.000+01:00

Czarno-biało mi, chropowato.

Życie jest najtrudniejszą podróżą.

Zapachniało wiosną

2011-02-14T19:11:00.000+01:00

Pomimo mrozu, wewnętrznego chłodu, osłabienia, braku chęci do życia i wszystkich możliwych okropieństw, gdzieś tam, wciąż tli się nadzieja a świat zachwyca. No i ta wiosna. To już niedługo.

Nie jestem rozmowna ostatnio. Na szczęście są fotografie.

Sztormowe nastroje

2011-02-11T23:30:00.001+01:00

Za oknem szaleje wiatr. Najczęściej lubię w takie wieczory usiąść z kubkiem herbaty nad książką, otulona ciepłym szalem słuchać muzyki, myśleć, marzyć. Dziś jednak nie potrafię znaleźć spokoju, coś mną targa, czuję się jakbym była zamknięta w klatce i nie mogła się wydostać. Chodzę z kąta w kąt, szarpię się, próbuję coś robić, przerywam, wracam, znowu zaczynam, rzucam, za chwilę oszaleję. Nie mogłabym być liściem unoszonym powiewem wiatru. A może właśnie bym mogła...?

Zamek w chmurach

2011-02-10T19:20:00.001+01:00

Crac des Chevaliers - twierdza krzyżowców, jedna z największych atrakcji turystycznych Syrii. Kiedy wybraliśmy się na zwiedzanie padał deszcz, było chłodno i mgliście i szczerze mówiąc obawiałam się czy w ogóle będę w stanie dostrzec cokolwiek. Na szczęście, los okazał się łaskawy i kiedy byliśmy już blisko, chmury zaczęły się z wolna rozstępować a nam ukazał się taki oto widok:

Kogo nie ciekawią warownie, twierdze, zamki i inne tego typu budowle, ten będzie musiał uzbroić się w Syrii w cierpliwość. Tutaj każdy kamień kryje za sobą jakąś historię a ślady wypraw krzyżowych widoczne są prawie wszędzie. Można też przy okazji nauczyć się historii alternatywnej, wszak opowiadana przez Arabów jest zupełnie inna. A na tych, których zmęczy chodzenie po dziedzińcach, krużgankach i murach, czeka Morze Śródziemne i pyszna grillowana ryba.

A to już sklep rybny :)

Jak u Hitchcocka

2011-02-08T21:57:00.000+01:00

Cóż tu więcej pisać?

Farbiarnie w Fezie

2011-02-07T20:30:00.000+01:00

Przekopując się przez zakamarki pamięci zatrzymałam się na dłużej w Fezie, mieście którego plątanina uliczek i zaułków nie raz wyprowdziła mnie na manowce, czyli obrzeża, z których za sprawą chyba tylko cudu, udawało mi się trafić do wynajmowanego przez nas domu. Medina w Fezie przypomina labirynt. Na dobrą sprawę faktycznie trzeba by było stosować sztuczkę Ariadny, żeby się nie zgubić w tych zakrętach, zawijasach, skrótach, uskokach, zaułkach i nie wiadomo czym jeszcze. Już pierwszego dnia postanowiłam przestać się tym przejmować i iść po prostu tam, gdzie mnie oczy i nogi poniosą, drogą powrotną martwiąc się później. O dziwo, sprawdziło się to i od tej pory poruszłam się tylko w ten sposób.

Fez jest fascynujący, ale też tajemniczy i mroczny. Jakby pod powierzchnią kramów, sklepików i uprzejmych uśmiechów toczyło się drugie, nieuchwytne dla turysty, życie. I już, już wydaje ci się, że możesz dotnąć tych podskórnych wibracji a tymczasem figa! Fez kolejny raz z nas zakpił, pokazując jedynie to, co można zobaczyć na lakierowanych widokówkach.

W Fezie jadłam najpyszniejszą marokańską zupę - harirę i zajadałam się pastillą - potrawą z mięsa gołębia, migdałów, cynamonu, jabłek, szafranu i cytryn zapieczonych w delikatnych płatkach ciasta warka ( cieńsza odmiana ciasta filo ). To miasto wie, jak zadowolić odwiedzających.

Jedną z osobliwości są tutejsze farbiarnie, które niczym wielobarwny plaster miodu wcisnęły się pomiędzy stare zabudowania. Zatrudnieni w nich mężczyźni udeptują w kadziach naturalne barwniki pomieszane z odchodami gołębi, zmiękczającymi farbowane tu skóry zwierzęce. Dookoła pełno jest sklepików z wszelkimi możliwymi skórzanymi wyrobami. We wszystkich kolorach świata! Nie sposób oprzeć się zakupom, kiedy zewsząd kuszą fuksjowe torebki, turkusowe kurteczki, oranżowe portfeliki, malinowe rękawiczki, oliwkowe, cytrynowe, limonkowe, waniliowe i inne... smakowite cuda. Ja przywiozłam wyszywane kolorowymi nićmi baleriny, których nie powstydziłaby się Szeherezada. Żałuję, że tylko jedną parę.

Najchętniej przespałabym kilka dni

2011-02-06T19:47:00.000+01:00

Jak ten kot.

A tu nic z tego...

Kolory

2011-02-06T00:54:00.000+01:00

Kiedy zastanawiam się, czego najbardziej brakuje mi zimą, to odpowiedź jest prosta - słońca i kolorów. Zapraszam zatem do Maroka, gdzie jedno i drugie występuje w nadmiarze. Czasem aż oczy bolą, zresztą zobaczcie sami.

Przemijanie

2011-02-02T22:45:00.001+01:00

Bywa urokliwe, ba, nawet piękne, ale chyba tylko w przypadku przedmiotów. A jak jest w przypadku ludzi? Bardzo lubię starsze osoby, ich opowieści, mądrość życiową, ale własnej starości się boję. Może po prostu za dużo o niej myślę? I wcale nie chodzi o kolejne zmarszczki czy nadmiar kilogramów, raczej o poczucie osamotnienia i świadomość nieuchronności.

Za dużo myśli

2011-01-31T22:57:00.000+01:00

Życie...

Stanowczo za dużo myśli mam. Boję się, że kiedy tylko otworzę usta, zaleją całą wolną przestrzeń. Milczę zatem. Sen powinien je poukładać na właściwych półkach.

A dziś jedynie krótka chwila, złapana w biegu zupełnie zwariowanego dnia.

Nietypowo znad Bałtyku

2011-01-30T11:33:00.000+01:00

Nietypowo, bo zdjęcia wyglądają jakby były robione raczej w górskich jaskiniach a nie na piaszczystej plaży. A jednak natura wyczynia takie cuda na na nadmorskim klifie, że chociaż przez chwilę poczułam się, jakbym za chwilę miała zdobywać szczyty. Zresztą, zobaczcie sami.

Kolejny Photo Day

2011-01-28T22:07:00.002+01:00

Mam kilka wspomnień z dzieciństwa, do których lubię wracać. Jednym z nich jest wspomnienie późnych piątkowych wieczorów, kiedy cała młodzież z mojego miasteczka szła do lokalnego piekarza po rogale. Stało się w kolejce i wymieniało nieśmiałe spojrzenia z miejscowymi przystojniakami, plotkowało z koleżankami, zaśmiewało z żartów opowiadanych przez kolejkowych zabawiaczy. A chwilę później wciągało w nozdrza zapach gorących rogali posypanych makiem. Jeszcze w drodze do domu odrywało się kawałek po kawałku i naciskało zębami na chrupiacą skórkę, by kilka minut później smarować złocisty środek świeżym masłem i aromatycznym, owocowym dżemem. Lubiłam patrzeć na rozpływające się na ciepłym jeszcze rogaliku masło, lubiłam nawet to, kiedy maślana strużka spływała mi po brodzie. Nawet dziś, kiedy zamknę oczy, przypominam sobie zapach i smak tamtych rogali.

Z maślanymi księżycami konkurować mógł tylko chleb, po który chodziłam z siostrą co sobotę, do innej niż ta piątkowa, piekarenki. Droga była dość odległa, ale chleb był wart tego, żeby ją przebyć. Brązowo-złoty, błyszczący, ze skórką trzaskającą pod naporem noża. Dla podkreślenia swej doskonałości potrzebował jedynie odrobiny masła i soli. Pachniał tak, że kręciło się w głowie.

Może moje wspomnienia są subiektywne. Z całą pewnością są. Może, a raczej na pewno, jadłam lepszy chleb i rogale niż te, o których tu mowa. Dla mnie jednak, pozostaną one na zawsze idealne i kojarzyć mi się będą z ciepłem, bezpieczeństwem i miłością. Czasem, kiedy przechodzę koło jakiejś piekarni, łapię ulotny zapach tamtych chwil i przez moment wydaje mi się, że czas się cofnął...

Co to ma wspólnego z Photo Day'em? Ano to, że odbył się w starym młynie, czyli tam, gdzie chleb ma swój początek.

Budynek z zewnątrz był niezbyt ciekawy, za to w środku mieścił pełno cudeniek do obróbki ziarna i wyrobu mąki. Ale nie wymagajcie ode mnie, żebym wyjaśniała to ze szczegółami. Ja się po prostu zachwycałam formą tych przedmiotów.

Odpowiednie miejsce

2011-01-25T20:36:00.000+01:00

Wsiadam do pociągu.
Znajduję wolny przedział.
Przyklejam policzek do szyby.
Za oknem zmieniają się krajobrazy, przemykają pola, lasy, drogi.
Z każdym kilometrem jest spokojniej, lżej.
Bezpieczniej.

A co, jeśli to pociąg jest odpowiednim miejscem?

Huhuha, huhuha...

2011-01-22T20:51:00.001+01:00

Śnieżnie. Mroźnie. Wietrznie.

Zima wróciła.

Uroki wolnego dnia

2011-01-21T16:41:00.000+01:00

Czerpię z wolnego czasu garściami, bo wiem że na kolejne takie dni mogę długo czekać. Rano poszłam do portu a później jeszcze trochę pochodziłam po wydmach, skąd przegonił mnie śnieg. Teraz pora na popołudniową kawę i ciacho.

Taką zimę to ja lubię!

Zimowy spacer

2011-01-20T21:11:00.001+01:00

Nie byłam dziś w pracy i korzystając z tego, że mogę wyjść z domu w godzinach, w których jest choć trochę słońca, poszłam na spacer. Lekko zmarzłam, ale wróciłam z zaczerwienionymi policzkami, błyszczącymi oczami, uśmiechem na twarzy i nowymi zdjęciami. Jutro też mam wolne!

Są takie miejsca...

2011-01-18T10:23:00.001+01:00

Dzień budził się powoli, słońce leniwie lizało swymi promieniami damasceńskie mury. Rześkość poranka ociągała się z odejściem, jakby nie chciała zrobić miejsca czyhającemu na swą kolej upałowi.

- To dobry dzień na wyjazd poza miasto - odezwał się on znad filiżanki aromatycznej kawy.

Ona kiwnęła głową z roztargnieniem, w sumie dlaczego nie, chętnie na kilka godzin porzuci gwar Damaszku, tętniące życiem uliczki, krzyczących sprzedawców i przelewający się tłum. W ciszy dopiła herbatę, zagryzając ją cierpkimi oliwkami. Takich oliwek nie jadła nigdy w życiu, uwielbiała najpierw dotykać lekko pomarszczonej skórki owocu koniuszkiem języka, wciągając jednocześnie jej aromat, a później rozcierać miąższ na podniebieniu. Robiła to z maksymalnym skupieniem, nic nie było ważne, poza jedzoną właśnie oliwką. Ale nawet najlepsza z oliwek ma swój koniec. Znak, że pora ruszać.

Z miasta wyjechali małym busem, później starą taksówką. Droga była zakurzona, wąska. Krajobraz pustynny. Przemieszczali się w milczeniu, z każdym przebytym kilometrem wyciszając w sobie puls metopolii. Nad ich głowami eksplodowało słońce i jedynym pragnieniem stał się odpoczynek w cieniu. Na szczęście kres podróży był blisko. Mała świątynia, położona na niewielkim wzgórzu, otoczona ogrodem. Jedno z domniemanych miejsc nawrócenia św. Pawła, zwane od jego imienia Mar Bulos, niedaleko Tell Kaukab.

Zmęczeni skwarem i kurzem dotarli do świątynnego cienia. Wejście okazało się zamknięte. On zatopił się w lekturze dziejów apostolskich, ona usiadła pod drzewami, chłodząc się w ledwie odczuwalnym wietrzyku i próbując zaprzyjaźnić z małym kameleonem. Nie zauważyła, kiedy obok znalazł się młody duchowny. Nie mówił po angielsku, znał zaledwie kilka słów, ale z uśmiechem przyniósł kawę i oprowadził ich po świątyni. Na migi pokazał, że musi wracać do sprzątania. I jakoś tak się zrobiło, zupełnie zwyczajnie i tak po prostu, jak najzwyklejsza oczywistość, że pobliski dom sprzątnęli w trójkę. Wśród niewielu słów, z uśmiechem, z takim spokojem, jaki udaje się dotknąć kilka razy w życiu. A później wystawili przed dom stół, przykryli lnianym obrusem i wspólnie zjedli skromny posiłek. Słońce przeświecało przez liście, brzęczały owady, ludzie uśmiechali się do siebie. Czas, miejsce i oni byli spełnieni. To była chwila idealna, nie wymagała niczego więcej, ani niczego mniej.
Pożegnali się serdecznie i ruszyli do Damaszku. W promieniach zachodzącego słońca on spojrzał na jej twarz:
- Pięknie dziś wyglądasz.

*****

Spośród wszystkich odzwiedzonych przeze mnie miejsc, jest kilka, do których wracam myślami, kiedy szukam spokoju. Oto jedno z nich - ruiny Bazyliki św. Szymona Słupnika ( Qala'at Samaan ) położone niedaleko Aleppo. Było coś takiego w tych murach, co sprawiało, że nie chciałam stamtąd odjeżdżać.

A to już Apamea ( Afamia ) i malownicza Wielka Kolumnada. Trudno w to uwierzyć, ale tam naprawdę nie było turystów. Tylko my i wiekowe kamienie.

Medresa jak ze wschodnich baśni i snów

2011-01-15T10:12:00.001+01:00

Marrakesz. Wychodzę rankiem na nagrzany słońcem plac. Kuszą mnie zaułki mediny, wąskie korytarze przejść, herbata parząca usta pita w cieniu bramy. Kolory, kolory, kolory. I zdobienia. Wszystkiego jest za dużo a jednocześnie w sam raz. Idę przed siebie i czuję, że wszystko to, czego szukałam na Bliskim Wschodzie znalazłam tutaj, że Maghreb to mój wyśniony sen tysiąca i jednej nocy. Wchodzę do Medresy Ben Jusufa. Przymykam oczy...

Nocą

2011-01-12T22:24:00.001+01:00

Lubię noc w mieście. Najchętniej sama. W ciszy. Z aparatem. Myśli się dobrze składają.

Ocean

2011-01-09T13:56:00.001+01:00

Górskie wędrówki wyczerpały nas do tego stopnia, że postanowiliśmy odpocząć nad oceanem. Dobre wiatry przywiały nas do As-Sawiry, czy też Essaouiry, pięknego portu rybackiego, do którego bardzo chętnie wracam myślami, gdy dokucza mi polska, szaro-bura, nadmorska zima. Essouira skrzy się bielą, błękitem, wygrzewa wąskie uliczki w palącym słońcu i chłodzi się oceaniczną bryzą. A kiedy ma dość ciekawskich spojrzeń turystów, zasnuwa swe piękne oblicze mgłą niedostępności i kusi tajemniczością. Mogłam godzinami krążyć po zaułkach mediny, popijać herbatę, rozmawiać z tubylcami a po wszystkim poddać się zabiegom upiększającym z udziałem marokańskiego złota, czyli olejku arganowego.
Uwierzcie mi, to miejsce graniczy z rajem.

Górskie wędrówki

2011-01-08T00:03:00.005+01:00

Dziś Maroko.

Wyjazd, w trakcie którego góry pokazały mi, że czasem trzeba uznać swoją słabość. Przekonałam się czym jest choroba wysokościowa i zaskoczyło mnie to zupełnie. No bo jak to? Przecież byłam już wyżej! Tymczasem na nic się zdała złość, ciało zbuntowało się całkowicie i nie pozostało mi nic innego jak zejść niżej i przeleżeć na łóżku zdobywanie przez towarzyszy wyprawy najwyższego szczytu Afryki Północnej. I wcale nie pocieszał mnie fakt, że większość nawet nie próbowała dotrzeć tam, gdzie my, tylko została we wsi u podnóża gór. Kolejna lekcja pokory. Ale po cichu liczę, że wrócę tam i się odegram.

A teraz idę już spać. Liczę, że przyśni mi się Gruzja.

W pogoni za słońcem

2011-01-07T10:47:00.001+01:00

Chwilowo dość mam zimy i myślami wracam do miejsc słonecznych i ciepłych a czasem nawet gorących. Jednym z nich jest syryjskie Sergiopolis, w którym powietrze było tak gorące, że parzyło podczas oddychania, a do którego chętnie bym się obecnie przeniosła.

Sergiopolis było miastem zbudowanym w miejscu męczeńskiej śmierci św. Sergiusza. Do miejsca tego zaczęli masowo przybywać pielgrzymi i to właśnie, w VI wieku n.e., stało się zaczątkiem nowej osady. Najbardziej zdumiewające jest to, że owo całkiem spore miasto, zostało zbudowane pośrodku pustyni, w miejscu całkowicie pozbawionym wody. Rozwiązaniem były olbrzymie cysterny, zaopatrywane w wodę z Eufratu, dowożoną przez karawany.

Sergipolis otaczały mury obronne postawione na planie czworoboku, wewenątrz znajdowały się trzy duże bazyliki, kilka kościołów, cysterny i oczywiście domy mieszkalne. Po zburzeniu przez Abbasydów popadło w ruinę i w takim stanie przetrwało do czasów obecnych. Jest miejscem trochę zapomnianym, co dla mnie było rewelacyjne, ponieważ poza nami, nie było tam turystów.

Zapraszam zatem do słonecznej, pustynnej krainy.

A tu już nieco ochłody, czyli postój nad Jeziorem Assada, w cieniu zbudowanego przez Nur ar Dina -poprzednika Saladyna, XII wieku zamku Qala'at Jabir. Samochodem, który nas zachwycił, podróżowało po Syrii małżeństwo z Warszawy.

Drzewo szczęścia

2011-01-05T22:55:00.002+01:00

Rośnie niedaleko, czekam na nie cały rok. W oryginale jest kolorowe, ale ja mam ostatnio fazę czarno-białą.

Trochę jak z baśni, prawda?

Jak być dobrym człowiekiem?

2011-01-05T10:45:00.005+01:00

Nie znam odpowiedzi na to pytanie. Ale patrzę na swoich rodziców i staram się być taka, jak oni. Póki co, nie znalazłam lepszej drogi.

Przyszłość

2011-01-03T19:46:00.001+01:00

Z przerażeniem myślę, że człowiek stał się istotą tak zadufaną we własne możliwości, tak całkowicie pozbawioną pokory, że wymyślił sobie nieśmiertelność już za życia. Wpadł na pomysł zaprzęgnięcia w tym celu zdobyczy nauki i uznał, że możliwe jest połączenie umysłu i ciała z nowoczesną technologią. Wystarczy zawartość naszego mózgu zapisać na jakimś tam nośniku i wszczepiać ją w coraz to nowe ciała. Jeśli stare ciało przestanie spełniać swoją funkcję, nie da się go już "zreperować", wymienić narządów i utrzymywać w dobrej formie, to siup - do nowego, najlepiej do kolna. Wizja smutna i przerażająca. Chwilami, czytając prasę lub oglądając TV łapię się na tym, że nie wierzę, iż pewne rzeczy dzieją sie naprawdę.
Kiedy byłam małą dziewczynką nieprawdopodobne wydawało mi się posiadanie telefonu bez kabla, rok 2000 był odległy a ja miałam być w nim starą ( 25-letnią!!! ) kobietą. Stawiając wczoraj garnek z zupą na płycie grzewczej przypomniało mi się, że w "Panu Kleksie" były takie cuda - podgrzewał on bowiem różne mikstury na czerwonych, szklanych krążkach. Jawiło mi się to jako coś nieprawdopodobnego i uwaga, uwaga, przepięknego. Obecnie nie widzę w tym nic niezwykłego i zazwyczaj podgrzewam sobie obiad bez zbytniego zastanawiania się nad fenomenem współczesnej kuchenki.
Tymczasem, coś co dzisiaj zdaje mi się być jedynie przerażającą i niemożliwą do spełnienia wizją, jutro może być faktem. I niestety, owo jutro może nastąpić szybciej, niż przypuszczam. I co z tego, że się sprzeciwiam? Że uważam, iż z pewnymi rzeczami nie powinno się eksperymentować? Że coraz bardziej zaburzamy porządek natury i że przyjdzie nam za to zapłacić wysoką cenę? Czy mój sprzeciw jest coś wart?
Staram się walczyć z sobą, z własnymi przyzwyczajeniami, tyle mogę. Czasem jest mi po prostu głupio, kiedy pomyślę, ile niepotrzebnych rzeczy mnie otacza. Próbuję to ograniczać. Kupuję mniej ciuchów niż kiedyś, nie wymieniam sprzętów w domu tylko dlatego, że są nowsze, lepsze. Staram się nie ulegać pokusom, coraz częściej przy okazji zakupów zadaję sobie pytanie czy faktycznie coś jest mi potrzebne, czy to tylko kolejna zachcianka, coś na poprawienie humoru. I przyznać muszę, że czasem bywa trudno. Z jednym kompletnie sobie nie radzę - nie umiem oszczędzać wody, może się kiedyś nauczę, ale póki co przyjemność zanurzenia się w pachnącej pianie zwycięża z rozsądkiem. No i nie umiem nie planować kolejnej podróży.
Zastanawiam się nad przyszłością. Swoją i świata. Zastanawiam się nad sobą. Najlepiej myśli mi się podczas samotnego spaceru brzegiem morza albo przy sprzątaniu. Tak jak dzisiaj, rzuciałam w kąt odkurzacz, żeby mi myśli zbyt szybko nie uleciały a i tak większość kotłuje się i jest dość daleka od krystalizacji.
To ja może jeszcze trochę posprzątam...

Spacerkiem w Nowy Rok

2011-01-01T18:49:00.000+01:00

Ufff...

2010-12-31T09:46:00.001+01:00

Czego chcę od nadchodzącego czasu? Żeby był wygodny, tak jak ulubione buty, skrojony akurat dla mnie. Tego życzę też wszystkim bliskim, czytającym, sprzyjającym, trzymającym za mnie kciuki. Żebyśmy wszyscy pod koniec przyszłego grudnia mogli powiedzieć "to był dobry rok".

...

2010-12-29T23:21:00.000+01:00

Czasem po prostu jest nieco pod górkę...

Ciepłe skarpetki

2010-12-27T20:53:00.001+01:00

Dziś jest taki wieczór, kiedy na nic nie mam siły. Stopy otuliłam kolorowymi paskami, nastrój ratuję kieliszkiem nalewki.

Koncert grudniowy na barszcz czerwony i kluski z makiem

2010-12-21T08:03:00.000+01:00

Wszystko jest jak przed rokiem:

na szybach srebrne kwiaty

i ten sam obraz w ramach okien;

świat biały, jak opłatek... *

Dziękuję, że jesteście.

Życzę Wam pięknych Świąt, spokojnych, dobrych dni, trochę wzruszenia, trochę radości, szczyptę zadumy; Kogoś, kto poda kubek z ciepłą herbatą, uśmiechu nieznajomych i poczucia, że wszystko jest właśnie takie, jakie być powinno.

Mnie za chwilę Chris Rea zaśpiewa "I'm driving home for Christmas..." :)

* Zdzisław Kunstman

Nepal - część 7

2010-12-19T10:13:00.005+01:00

Wieczorem docieramy do Pokhary. Hotel, w którym nocujemy, według mnie ocieka luksusem - pokój ma łazienkę i jest ciepła woda!!! Wokół pełno restauracyjek, sklepów, pyszne jedzenie, ja chcę tu zostać! Jest też zasięg w telefonie, dzwonię do rodziców i uspokajam, że żyję. A później kupuję dwa kolorowe zwoje bawełny i haftowaną bluzkę i z ich pomocą robię się na bóstwo. Byłoby lepiej, gdybym miała chociaż mascarę, ale i tak efekt jest oszałamiający. Po dwóch tygodniach chodzenia w tych samych spodniach i polarze czuję się rewelacyjnie. Następne na liście zakupów są wino i oliwki. I to już jest zupełna ekstaza. Warto było się męczyć. Miasteczko jest ładne i pięknie położone, taki nepalski, turystyczny raj. Spędzamy tu dwa dni, odpoczywamy, robimy zakupy, pływamy łódkami po jeziorze Pheva, ja objadam się smakołykami i dużo śpię. Miła odmiana.

Z Pokhary jedziemy do Parku Narodowego Chitwan. To taki dodatkowy zastrzyk egzotyki. Można wybrać się na safari na grzbiecie słonia – byłam, ale już nigdy się nie skuszę, żal mi tych zwierząt; przespacerować z przewodnikiem po dżungli, popłynąć canoe. Czas płynie tu leniwie, upał spowalnia wszystko, nawet myślenie. Najchętniej siedziałabym nad rzeką, sącząc zimne napoje i rozmyślała o niebieskich migdałach. Czuję się trochę jak w scenerii „Pożegnania z Afryką”, chociaż to przecież nie ten kontynent.

W Chitwan National Park można stanąć oko w oko ( no prawie ) z nosorożcem, krokodylem i słoniem,

popłynąć chybotliwą łódką po takiej rzece,

czy też przespacerować się przez nepalską dżunglę. Te trawy miały po 3 metry!

Ale w końcu i dla nas nadchodzi czas spakowania plecaków i wyruszenia w drogę powrotną. Czeka na nas bus, który dowiezie nas do granicy z Indiami. Później pociąg do Delhi a stamtąd samolot do domu. Wchodząc na jego pokład obiecuję sobie, że kiedyś tu wrócę. Być może niebawem.

granica nepalsko-indyjska, niżej dworzec w Indiach

Nepal - część 6

2010-12-18T10:23:00.003+01:00

Rano oglądam w lustrze swoją twarz. Czy to na pewno ja? Opuchnięta, pod oczami, których prawie nie widać, jakieś wałki, czerwony, poobcierany nos, skóra spierzchnięta, wyglądam koszmarnie. Pocieszam się, że reszta ekipy wygląda podobnie. Na szczęście schodzimy coraz niżej, opuchlizna powinna powoli ustępować. Idziemy przez dystrykt zwany Dolnym Mustangiem, do Marphy, której okolice słyną z destylarni brandy. W ogóle nie przypuszczałam, że taki alkohol jest produkowany w Nepalu. No cóż, popróbujemy. Większa część dzisiejszej drogi biegnie przez dolinę rzeki. Naokoło kolorowe, uprawne poletka, w tle brunatne, nagie wierzchołki, na końcu kamieniste, szerokie dno rzeki. Potwornie wieje. Z czasem robi się to bardzo uciążliwe. Już po godzinie mam pełno piasku w oczach, ustach i nosie. Nie pomaga obwiązanie się chustą, założenie okularów, piasek jest wszędzie. Najbardziej martwię się o aparat, jemu piasek może zaszkodzić najbardziej. Na wszelki wypadek wolę go nie wyjmować.

dolina Kali Ghandaki i okoliczne wzniesienia na zdjęciach powyżej, na dole - podróż korytem rzeki

Po południu docieramy do Marphy. Miejscowość jest śliczna, białe domki, kolorowe hoteliki, bogato i misternie rzeźbione drzwi i okiennice, czysto, schludnie. Na uliczkach rozłożone stragany z biżuterią, szalami, drobiazgami. Zaczynam żałować, że spędzimy tu tylko jedną noc. Po kolacji czas na brandy. Do wyboru jabłkowa i morelowa. Obie paskudne. Jedzenie za to przepyszne. Zjadam więc dwie porcje i poprawiam kawałkiem ciasta.

Rano wstaję chora. Boli mnie gardło, głowa, z nosa mi kapie, jestem osłabiona i najchętniej dzień spędziłabym w łóżku a nie na szlaku, ale nie mam wyjścia. Wlokę się niemiłosiernie. Ze mną jeszcze kilka osób. Najwyraźniej większość z nas ma dziś zły dzień. Nawet słońce schowało się za chmurami. Po kilku godzinach widzę nasze schronisko. Ghasa, malutka miejscowość, małe schronisko, nie podoba mi się tutaj, ale może to wina mojego samopoczucia. Łykam leki i chcę iść spać, ale trochę mi szkoda opuścić wieczorne pogawędki, więc wciskam się w śpiwór i zalegam na tarasie. W rezultacie spędzam noc pod gołym niebem. Niezbyt rozsądnie, ale tak mi dobrze w tej bliskości z ludźmi, którzy też już zdążyli stać się bliscy, że przestaję myśleć o przeziębieniu. Dobrze mi to robi, bo rano wstaję zdrowa.

Teraz droga schodzi już w niskie partie tropikalnej niemal roślinności. Są bananowce, drzewa pomarańczowe, palmy. Jest zielono, upalnie i wilgotno. Pięknie. Trekking wokół Annapurny jest chyba najbardziej zróżnicowanym krajobrazowo i etnograficznie spośród treków himalajskich, są i wysokie góry i wioski tybetańskie i bujna roślinność. Wokół hoteliku, w którym zatrzymujemy się na poranną kawę kwitną rododendrony. A jest koniec października! Po krótkiej debacie postanawiamy napić się piwa. Pierwszy raz w życiu widzę, jak pięć dorosłych osób, upija się dwoma piwami. To przez ten upał i ogólne zmęczenie. Stan ten trwa na szczęście tylko kilkanaście minut, całe szczęście, bo bałam się, że tego dnia już nigdzie nie dojdę. Idziemy wolniutko, to w zasadzie ostatni dzień w górach, jutro tylko cztery godziny drogi i jedziemy do Pokhary. Zresztą nie ma co się spieszyć. To niezwykłe, zanurzać się po czubki głów w gęstwinie zieleni a za plecami mieć ośmiotysięczniki. Z okna naszego pokoju w Tatopani mamy widok na góry a wystarczy usiąść na progu domku, by poczuć się jak w dżungli. I można wykąpać się w gorących źródłach znajdujących się w wiosce.

droga do Tatopani - wyżej, na dole - fiznezyjnie zdobione okna w domach, w których kiedyś handlowano kamieniami półszlachetnymi

a tutaj... nogi w soczystej zieleni, głowa w majestatycznych górach

Wieczorem, wiedząc że w końcu możemy sobie na to pozwolić, idziemy „w miasto”, do nepalskiej knajpki. Wystrój bożonarodzeniowy, czerwono-złote girlandy, lampki choinkowe, kicz aż zęby bolą. Właściciel przemiły, częstuje nas piwem, włącza Boba Marleya i robi co może, byśmy byli zadowoleni. Po chwili dołącza do nas grupa Anglików i ich tragarze, ktoś odnajduje płytę z muzyką disco z lat 70-tych i zaczynają się tańce. W życiu nie sądziłam, że będę tańczyć w Himalajach! Kładę się spać późno w nocy, ale taniec daje mi taką energię, że następnego dnia czuję się i tak świetnie. Smutno mi tylko, że to ostatni dzień w górach. Pierwszy raz pojawia się myśl, że moja przygoda powoli się kończy. Po kilku godzinach docieramy do Beni – miejsca, które jeden z towarzyszy treku nazwał „przedpieklem”. Określenie idealne, miejsce jest straszne. Tym okropniejsze, że zeszliśmy dopiero co z pięknych gór i wpadliśmy prosto w brud, hałas, smród. Nie mogę się odnaleźć i cieszę się kiedy w końcu stąd wyjeżdżamy.

jeden z samochodów stojących w Beni, z podobizną Marleya w bardzo nietypowym miejscu

Nepal - część 5

2010-12-17T12:01:00.007+01:00

Z Yak Kharki idziemy do Thorong Phedi. To miejsce ostatniego noclegu przed wejściem na przełęcz. Paskudne. Pokoje ciemne, wilgotne, zimne, atmosfera nerwowa, ludzi dużo, wszyscy straszą się i nakręcają nawzajem. Z nic nie chciałabym tu spędzić kilku nocy. Idziemy więc na spacer, ale szybko okazuje się, że to nie był dobry pomysł. Zbocze jest tak strome, że większą część poruszamy się na czterech kończynach. Humoru przed przełęczą mi to nie poprawia.

przydrożny czorten i ostatnie schronisko przed przełęczą

Idę spać wcześnie, bo wstać trzeba w środku nocy, o 2:30. O 3-ciej wymarsz ze schroniska. Przed nami najbardziej forsowny dzień wyprawy. Nie dość, że prawie 900m pod górę, to jeszcze później strome i bardzo długie zejście. W nocy jest potwornie zimno, kilka razy budzę się z zimna, pomimo tego, że mam bieliznę termoaktywną i ciepły śpiwór. Śnią mi się koszmary. Wstaję w niezbyt dobrym humorze, niewyspana, przemarznięta i poważnie wątpiąca w to, że uda mi się zdobyć Thorong La. Nic mi się nie chce a już najmniej wspinać się prawie kilometr przy temperaturze – 10st. C i przy porywistym wietrze. Pocieszam się, że po tym dniu będzie już tylko łatwiej, ale nie przynosi to spektakularnych efektów w postaci nadzwyczajnego przypływu energii. Jest gęsta, czarna noc. Przed nami wyszły dwie ekipy – niemiecka i francuska, za nami szykuje się kolejna. Z zapalonymi czołówkami wyglądamy jak duże, świecące gąsienice wczołgujące się na ośnieżone zbocza. Jest mi coraz zimniej a nie mogę iść zbyt szybko, bo gdy tylko spróbowałam skończyło się to zawrotami głowy i nudnościami. Po godzinie ciepła herbata w drewnianej szopie. Przynajmniej nie wieje.

Nie chce mi się wychodzić na zewnątrz, ale idę. Śnieg robi się coraz bardziej oblodzony, z boku przepaść, po głowie tłucze mi się, że to jednak dość ekstremalna forma wypoczynku. Przewracam się kilka razy i nieźle obijam dolną część pleców. Po zdobyciu przełączy będzie mnie bolał tyłek, normalnie pewnie bolałyby mnie nogi. Zaczyna świtać. Co kilkadziesiąt minut wydaje mi się, ze to już, już, po czym nadchodzi rozczarowanie, że jednak jeszcze nie. W końcu o ósmej docieramy na przełęcz – 5416m. Łyk whisky, pamiątkowe zdjęcia, zachwyt nad tym, co widać i w drogę. Schodzimy do doliny Kali Gandaki. Zejście okazuje się gorsze niż podejście, długie i koszmarnie męczące. Do tej pory nie używałam kijków trekkigowych, ale nie mam wyjścia, pożyczam jeden, co ratuje mnie przed zapadaniem się w śnieg po pachy w mało bezpiecznych miejscach. Po czterech godzinach przestaję wierzyć, że dotrę kiedykolwiek do miejsca, w którym ktoś poda mi herbatę. O schronisku nawet nie ośmielam się myśleć. Dobrze, że chociaż widok jest przepiękny. To niesamowite, jak różnią się góry po obu stronach przełęczy. Z tej strony są brunatne i wyglądają, jakby były usypane z przybrudzonego piasku. Miejscami jeszcze widać śnieg, ale robi się coraz cieplej, powoli pozbywam się czapki, szala, kurtki i gdyby nie to zmęczenie, byłoby całkiem przyjemnie.

u góry droga na przełęcz, na dole - jesteśmy!!!

a tu widoki po drugiej stronie

Po bardzo długim czasie docieram do schroniska, gdzie czeka pomidorówka i padam na otaczający je kamienny murek. Inni robią to samo. Leżymy w słońcu i staramy się chociaż trochę odpocząć, bo przed nami jeszcze dwie godziny drogi. Dociera do nas jedna z dziewczyn i pyta właściciela, gdzie jest toaleta. Na co uzyskuje odpowiedź – „Jak to gdzie? Wszędzie!”. Ot, jakie to proste. Nocujemy w Muktinath, ale zamiast iść prosto do schroniska, zwiedzamy po drodze duży kompleks świątynny. Najgorsze jest to, że przed wejściem do każdej ze świątyń należy zdjąć buty. W tym stanie, w jakim jestem, jest to naprawdę olbrzymi wysiłek.

odpoczywam :) a poniżej Muktinath - miasto i wewnątrz kompleksu świątynnego

W końcu jest schronisko. Biorę prysznic i zasypiam na stole w trakcie kolacji. O 20-tej, jak nigdy, wszyscy śpimy. Śniadanie wyjątkowo ma być o 8-mej, zdążymy odespać. Mnie wydaje się, że będę spała co najmniej 3 dni, ta jestem zmęczona. I sama nie wierzę, że to możliwe, gdy następnego zrywam się o piątej, żeby przez pół godziny wspinać się w górę i oglądać Dhaulagiri o wschodzie słońca. Zwariowałam?

Nepal - część 4

2010-12-16T18:34:00.000+01:00

Kolejny dzień i kolejna wczesna pobudka. Tak, tak, tutaj zawsze wstaje się przed szóstą. Szybkie śniadanie i w drogę. Plan na dziś to dotrzeć do Manangu, jednej z większych miejscowości na naszej trasie. Po drodze planujemy postoje w dwóch zawieszonych na zboczach gór, tybetańskich wioskach oraz popołudniowy odpoczynek w miejscowości Bragha słynącej z wypieku przepysznych ciastek. Dzień ma być ciężki, minimum 9 godz. marszu. Po wyjściu z Pisangu najpierw idziemy przez niskie zarośla i krzewy, aby następnie wspinać się stromym podejściem pokonując prawie 500 m w pionie. Kto po górach chodzi, ten wie, co to oznacza. Na szczycie czeka herbata, ale ja, kiedy tam docieram jestem tak zmęczona, ze nie mam siły nawet na mówienie. A to oznacza u mnie stan skrajnego wyczerpania. Na szczęście w górach organizm regeneruje się szybko i po półgodzinnym odpoczynku jestem gotowa do dalszej drogi.

u góry - pola i wioski nepalskie oraz mali mieszkańcy Nepalu poniżej

Wioski tybetańskie, które mijamy są urocze i wyglądają, jakby trwały tu niezmienione od wieków. Ludzie mili, uśmiechnięci i pomimo, iż nie znają angielskiego, z porozumiewaniem się nie ma najmniejszych problemów. Po którymś z kolejnych postojów postanawiamy wyprzedzić naszego przewodnika. Czujemy się już dość pewnie, wydaje się nam, że szlak jest widoczny, no i mamy mapki. W efekcie gubimy drogę i błądzimy w Himalajach, do Braghi zamiast godzinę idziemy trzy i to trasą, która na zmianę stromo wznosi się i opada. Nie dość, że ledwo żyjemy, to dodatkowo martwimy się o resztę ekipy. Idziemy jednak dzielnie, wiemy że musimy zejść w dolinę rzeki a stamtąd już jakoś dotrzemy do Manangu. Musimy też trzymać się razem, co sprawia, że trzeba ujednolicić tempo marszu a to jest strasznie męczące. Nie możemy jednak rozdzielić się i ryzykować kolejne odłączenia z dala od szlaku. Wściekamy się więc na siebie, ale idziemy dalej. W końcu dostrzegamy drewnianą tabliczkę z napisem Bragha. Hurra!!! Jesteśmy uratowani! Są ciastka, jest herbata, jest świetnie. Najadam się do nieprzytomności czekoladowymi i cynamonowymi ciachami, wskutek czego od razu robi mi się niedobrze i mam wrażenie, że już nigdzie dziś nie dotrę. Przez moment mam nawet ochotę odpocząć w przydrożnym rowie. Wlokę się do Manangu noga za nogą. Czuję, że dopada mnie kryzys. Jestem tak zmęczona, że po wejściu do schroniska rzucam się tak, jak stoję na łóżko i nie mam siły ani na prysznic ( a jest ciepła woda!!! ), ani na jedzenie, ani na nic. Leżę i dogorywam. Na szczęście w grupie nie da się nad sobą rozczulać, więc w końcu docieram do łazienki i nawet myję włosy. Na mokrą głowę naciągam wełnianą czapkę, zakładam suche rzeczy i idę do jadalni, żeby się dosuszyć. Nie daj Boże złapać tu jakieś choróbsko.

im wyżej, tym ciekawsze widoki

W Manganu mieliśmy zatrzymać się przez dwie noce, żeby mieć jeden dzień na aklimatyzację, ale ponieważ wszyscy czujemy się dobrze, natlenienie krwi mamy dobre, więc idziemy dalej, Ten dzień może być nam bardziej potrzebny gdzieś wyżej. Od przełęczy Thorong La dzielą nas dwa dni drogi. Na tej wysokości nie można zbyt szybko pokonywać kolejnych wzniesień, więc idziemy tylko 3-4 godziny dziennie. Czasem biorę głęboki oddech a płuca i tak nie chcą się napełnić. Ale nie jest źle, daję radę.

trzy powyższe fotki, to różne ujęcia Annapurny, na dole jedna z okolicznych gór

Kolejny dzień to droga do Yak Kharki. Wolnym tempem, z przystankami i dużą ilością płynów. Chyba najgorsze jest to ostatnie. Wcale nie mam ochoty na wlewanie w siebie kilku litrów wody dziennie, ale jak mus, to mus. Byle nie czuć objawów wysokości. W południe jesteśmy już na miejscu. Wyżej nie możemy iść a czasu mamy co niemiara. Przynoszę sobie śpiwór do jadalni i wyciągam się na długiej ławie. Czytam. Część osób zasypia, kilka coś pisze albo rozmawia. Mamy taki zwyczaj, że wieczorem czytamy na głos książkę opisującą wyprawę naszą trasą a później co kto lubi, gry, milczenie lub sen. Dawno nie czułam takiej przyjemności z bycia z innymi. Chyba zapomniałam jak to jest i teraz sobie przypominam. I obiecuję, że już nie zapomnę.

Nepal - część 3

2010-12-15T14:04:00.006+01:00

Rano deszcz leje strumieniami i za nic nie chce przestać. Łudzę się, że może do czasu wymarszu minie, ale po 2-ch godz. wiem, że nie ma na to szans. Czeka nas więc 7-godzinna wędrówka w strugach wody. Fantastycznie... Dodatkowo odkrywam, że zgubiłam gdzieś czapkę, nie wiem czy będę miała gdzie kupić następną, za to wiem, że pod przełęczą będzie mi ona bardzo potrzebna. Przekopuję plecak, ale niestety, zguby nie ma. Postanawiam zamartwiać się tym później, póki co przeraża mnie ulewa. Teoretycznie jest już po porze monsunowej i niby nie ma prawa padać. Najwyraźniej deszcz nie zdaje sobie z tego sprawy. A co, jeśli będzie tak przez cały trek? Nie dość, że to nic przyjemnego iść ponad 300 km w deszczu, to jeszcze nie zobaczymy gór. Wychodzimy więc w raczej kiepskich humorach. Droga nie jest na razie trudna, wysokości nie są zbyt duże, w zasadzie idzie się łatwo. Po drodze mijamy wioseczki, pola uprawne, poletka na zboczach, wszystko nowe i egzotyczne, ale mało kto ma ochotę wyciągać aparat i robić zdjęcia. Ja też wolę nie ryzykować zalania sprzętu już pierwszego dnia trekkingu. Po ponad 4 godz. przerwa na zupę. Pomidorową. Ponieważ czas oczekiwania na posiłek znacznie różni się od europejskiego, postanowiliśmy że będziemy zamawiać to samo, żeby chociaż w ten sposób trochę go zaoszczędzić. I tak przez następne 14 dni jedliśmy pomidorówkę. Ale myli się ten, kto pomyślałby, że to monotonne, to naprawdę za każdym razem była inna zupa. Raz otrzymaliśmy nawet pomidorową z jajecznicą w środku! Po zupie jeszcze 2 godzinny marsz w deszczu. W końcu docieramy do schroniska w Jagat. Na szczęście zaczyna się lekko przejaśniać a sznury wody zmieniają się w lekką mżawkę. Jest nadzieja! Wieczór upływa na grze w scrabble, czytaniu książek, rozmowach. To reguła na szlaku, siedzi się razem w jadalni, bo najczęściej jest to jedyne ogrzewane w schronisku miejsce, ale też dlatego, że ma się czas na to, na co najczęściej brakuje nam go w naszym zwariowanym świecie – na bycie z drugim człowiekiem. Dla mnie ten wieczór kończy się niespodzianką, znajduję w głębi śpiwora swoją czapkę. Tylko po co ją tam wkładałam?

Rano budzi mnie jakiś szum. Z przerażeniem myślę, że to znowu deszcz, ale na szczęście okazuje się, że to pobliska rzeka a na zewnątrz świeci oślepiające słońce. Jejku, jak tu pięknie! Dopiero teraz, kiedy przestało padać widać dokładnie soczystą zieleń i ośnieżone szczyty w tle. Jeszcze nie ośmiotysięczniki, ale już mam przedsmak tego, co mnie czeka. Droga do Bagarchap ( 2100 m ) wydaje się przyjemnym spacerkiem, szybko się jednak przekonuję, jak bardzo się myliłam. Dobrze, że po drodze można zatrzymać się w mijanych wioskach i napić herbaty. To sposób Nepalczyków na zarabianie a mnie podtrzymuje to na duchu.

po drodze mijaliśmy pola, wioski jakby żywcem wyjęte z Dzikiego Zachodu oraz suszącą się paprykę

Po 9 godzinach docieramy do schroniska. Jestem wykończona i zaczynam powątpiewać czy dam sobie radę w wyższych partiach gór. Wieczorem jest zimno, jadalnia jest nieprzyjemna a jedzenie w smaku przypomina naftę. Jestem kompletnie zrezygnowana i szybko kładę się spać. Czy ja na pewno dobrze zrobiłam przylatując tutaj? Kolejna pobudka znowu przed szóstą. Dziewczyny na dźwięk budzika wsuwają się jedynie głębiej w śpiwory, ale ja dzielnie naciągam polar i idę przed schronisko umyć zęby. Wychodzę, patrzę na góry i staję jak wryta. Przede mną jest najpiękniejszy widok jaki kiedykolwiek widziałam. Złote szczyty na tle czarnych, uśpionych masywów. Właściwie najpierw pomarańczowe, później złote a na końcu srebrzyste, skrzące. Biegnę po aparat i już wiem, że przyjazd tutaj nie był pomyłką.

Po śniadaniu wymarsz. Jesteśmy na terenie tybetańskiego dystryktu Manang. Mieszkańcy to buddyści i widać to zarówno po mijanych po drodze wioskach z klasztorami, jak i po stojących na trasie kamiennych murach mani, czortenach czy młynkach modlitewnych. Coraz więcej też powiewających na wietrze flag modlitewnych, które najbardziej kojarzą mi się z Himalajami. Pewnie dlatego, że znam je ze zdjęć w albumach i gazetach. Wchodzimy coraz wyżej i robi się coraz chłodniej, ale zaczyna być to uciążliwe dopiero popołudniu i wieczorem, bo w ciągu dnia wciąż świeci piękne słońce. Po drodze do Chame- stolicy dystryktu, niespodzianka – zza jednym z zakrętów ukazuje się nam pierwszy ośmiotysięcznik – Manaslu.

Widok niesamowity: na wprost, przed nami ścieżka na obrzeżach lasu a za nią wielka, śnieżna ściana. Oczywiste jest, że mamy do niej wiele kilometrów. Jak więc potężna jest naprawdę? Nocujemy w niewielkich domkach u stóp górskiego pasma Lamjung. Kiedy leżę w łóżku przez okno widzę białe kolosy wyrastające jakby z ogródka otaczającego nasz hotelik. Czuje się tylko małym trybikiem we wszechświecie, ale jednocześnie czuję, że nawet w tak małej istocie jak ja, jest ukryty cały wszechświat. A tak się kiedyś śmiałam z ludzi, którzy opowiadali o duchowych przemianach. Wychodzę na ganek i patrzę w gwiazdy. Tu, gdzie nie ma elektryczności ( a nawet jeśli jest, to i tak jest wieczorem wyłączana ), niebo jest czarne czernią tak głęboką, że można się w niej utopić, gwiazd są tysiące i każda świeci jedynym, niepowtarzalnym blaskiem a wkoło jest spokój, który jeśli tylko się chce, można poczuć niemal fizycznie. Jest pięknie. Kolejnego dnia docieramy do granicy lasów. Zaczynają się wysokie góry. Docieramy do miejscowości Pisang, położonej na wysokości 3200m. Wczesnym popołudniem idziemy zwiedzać gompę, czyli klasztor lamajski znajdujący się w Górnym Pisangu. Klasztor jest nieduży, ale prześliczny i bajecznie kolorowy. Napotkany mnich otwiera go na nasza prośbę i pozwala zwiedzić w środku. Po wejściu mam wrażenie, że oto eksplozji uległ zbiornik z wszystkimi możliwymi barwami, najdziwniejsze jest jednak to, że pomimo swej krzykliwości i intensywności, nie ma się wrażenia przesytu. Jakoś wydaje się to naturalne. I bardzo mi się podoba. Siadam na schodach klasztoru, na wprost mnie masyw Annapurny, siedzę sobie, patrzę się i jestem szczęśliwa. Ciekawe czy ma to coś wspólnego z nirwaną?

klasztor i jego wnętrze

A wieczorem kolejna porcja scrabbli, pierożki momo i masala tea. Ależ będzie mi tego brakować po powrocie do kraju.

tu nocowaliśmy

Nepal - część 2

2010-12-14T19:19:00.007+01:00

W stolicy spędzamy dwa i pół dnia. Wstajemy o 8-mej, co jest rozpustą zupełną, w górach o tej porze już dawno jest się w drodze, idziemy na śniadanie, później kawa, słońce świeci, nic nie trzeba, totalna beztroska. W końcu, wolnym krokiem podążamy do stupy Swayambunath. Wspina się do niej po stromych schodach, tłumnie obleganych przez małpy. Potrafią być agresywne, więc trzeba uważać, nie dokarmiać a zdjęcia robić z pewnej odległości. Stupa to buddyjska budowla sakralna. W Nepalu właściwie liczą się dwie religie – hinduizm i buddyzm, inne mają niewielką liczbę wyznawców i są najczęściej pomijane. Wyznawcy głównych religii żyją w zgodzie i nie dochodzi między nimi do spięć. Co ciekawe, część Nepalczyków deklaruje, że są wyznawcami zarówno buddyzmu, jak i hinduizmu i w niczym im ten dualizm nie przeszkadza. W niektórych częściach kraju wplatają w to jeszcze wierzenia animistyczne i przyznać muszę, że powstaje z tego taka plątanina, że trzeba być nie lada ekspertem, żeby orientować się w jej zawiłościach. Otoczenie stupy jest przepiękne. Misternie rzeźbione dzwonki modlitewne, posągi bóstw, egzotyczne smoki, kolorowe zdobienia. Na szczycie stupy wymalowane oczy Buddy a dookoła panorama Kathmandu z górami w tle. Pomimo olbrzymich różnic kulturowych czuję się tu bardzo swojsko.

Następnego dnia rano jedziemy do Bhaktapur – miasta, w którym czas zatrzymał się co najmniej sto lat temu. Oglądamy zarówno atrakcje turystyczne, jak i zwykłe domy i podwórka. Widzimy jak mieszkańcy myją włosy w kanałach przed domem, robią pranie w miskach stojących przed drzwiami, jak gotują, opiekują się dziećmi, jak żyją. Otacza nas bieda, ale ludzie są uśmiechnięci, życzliwi, spokojni. Poza dziećmi, które oblegają nas tłumnie prosząc o cukierka czy colę i które robią przy okazji niesamowity hałas. Ten spokój ludzi tu żyjących robi na mnie większe wrażenie niż mijane zabytki, chociaż i one nie pozostawiają mnie obojętną na ich urok. Bhaktapur słynie z rzemieślników wyrabiających rzeźbione okna i faktycznie, pełno ich wszędzie. Są wykonane z niezwykłą precyzją, uderzają pięknem i zawiłością wzorów. Są motywy roślinne, religijne, sceny z życia codziennego. A wszystko finezyjne, lekkie, koronkowe.

u góry - codzienne życie, poniżej jeden z wielu posągów w Bhaktapur

główny plac miasta - góra i wejście do świątyni - na dole

Wracając zwiedzamy Durbar Square – najważniejszy plac w stolicy Nepalu. Jest to miejsce z nagromadzoną olbrzymią ilością świątyń, tętniące życiem dzień i noc. Tutaj też znajduje się pałac Kumari – żyjącej bogini. Kumari zostaje wybrana mała dziewczynka, u której mnisi zauważają cechy świadczące o tym, że bogini wstąpiła w jej ciało. Dziecko zostaje poddane próbom, które mają to potwierdzić i jeśli przejdzie przez nie pomyślnie trafia do pałacu i jest żyjącą boginią do czasu pierwszej menstruacji lub poważniejszego skaleczenia. Nepalczycy wierzą bowiem, że utrata krwi oznacza, iż bogini opuściła ludzkie ciało. Los dziewczynki jest smutny, zostaje ona odesłana do rodzinnej wsi, ale często rodzina nie chce jej przyjąć, bo to podobno przynosi pecha i nikt nie chce jej za żonę, więc kończy jako wyrzutek albo ( co podobno jest dość częste ) jako prostytutka. Dopóki jednak jest uważana za boginię jest ważną osobą, pomimo tego, że ma zaledwie kilka lat, bierze udział w obrzędach religijnych, ale udziela też porad królowi Nepalu, który sam zresztą jest uważany za atawara ( wcielenie ) Wisznu. Chwilami nie mogłam uwierzyć w to, co słyszałam. Gdzie jeszcze, oprócz Nepalu, żyją na świecie bogowie?

wyżej - bogato zdobione okno w pałacu Kumari, na dole Durbar Square

a to już pamiątki z Nepalu

4-ta rano, dzwoni budzik. Jestem nieprzytomna. Kto wymyślił wstawanie o tej porze??? Ale nie ma czasu na marudzenie, za godzinę ma zjawić się autobus, który zabierze nas i naszych tragarzy do Besisahar skąd, już pieszo, ruszymy w góry. Niestety wcześniej trzeba się spakować. To największa bolączka wyjazdu – wieczorne rozpakowywanie i poranne pakowanie plecaka. Za każdym razem mam wrażenie, że rzeczy mi przybywa a plecak maleje. Kończy się tak, że upycham wszystko kolanem i szybko zapinam, żeby nie musieć robić tego ponownie. Wyruszamy punktualnie o 5-tej. To, że na ulicach jest pełno pojazdów a na poboczach tłumy ludzi, powoli przestaje mnie dziwić. Tu tak po prostu jest. Przyglądam się naszym tragarzom i zaczynam mieć wątpliwości. Część z nich to młodzi chłopcy a wszyscy bez wyjątku są mojego wzrostu i niewiele większej postury ( ja – 163 cm, 45 kg! ). Jak dadzą sobie radę z naszymi plecakami? Tym bardziej, że będą nosić po dwa, co w najlepszym przypadku oznacza 30 kg! Uspokaja mnie jednak to, że są rekomendowani, sprawdzeni i że w ogóle są. Nie wyobrażam sobie samej siebie z plecakiem na wysokości 5.000 metrów. Jedziemy już jakiś czas i zaczyna świtać. Powoli odsłaniają się serpentyny dróg, zielone zbocza pokryte ryżowymi terasami, malownicze wioski przycupnięte wysoko, wysoko. Większość osób w autobusie śpi, mnie jednak szkoda utracić choćby cząstkę tego, co mijamy. W południe dojeżdżamy do punktu, w którym musimy zmienić autobus, bo ten, którym jechaliśmy do tej pory ma niewystarczające opony. Jeszcze niczego nie podejrzewam. Przepakowujemy bagaże, wsiadamy i... w drogę. Nie zapomnę jej nigdy. Kilka razy znalazłam się prawie pod sufitem, gdy autobus wjeżdżał na wyboje i przejeżdżał po leżących na drodze głazach. „Droga” wiodła na zmianę przez: rowy, głazy, rzekę a nawet przez wodospad. Po prawej stronie od czasu do czasu pokazywało się urwisko a tylne koła, raz jedno, raz drugie, wisiały nad przepaścią. Szczególnie interesujący był moment gdy jakiś pojazd nadjeżdżał z naprzeciwka. Droga wydawała się wystarczająco szeroka dla jednego tylko wehikułu, a jakimś niepojętym cudem mieściły się oba. Wolę nie myśleć jaka część naszego autobusu znajdowała się poza stałym gruntem. Po godzinie takiego szaleństwa jesteśmy na miejscu. Zatrzymujemy się w przydrożnej restauracji, jemy zupę i wkraczamy na szlak, który powiedzie nas dookoła Annapurny. Pierwszy dzień to tylko 1,5 godz. marszu, ale od jutra ulegnie to zmianie. Nocujemy w Ngadi, małej wiosce położonej na wysokości 960 metrów. Jemy kolację, śmiejemy się, pijemy herbatę z „antyamebą”, czyli z whisky. Z wrażenia długo nie mogę usnąć i patrzę w gwiazdy. Kiedy w końcu zasypiam słyszę jakieś pomruki a po chwili budzi mnie ulewny deszcz. Moja pierwsza burza w Himalajach.

Nepal - część 1

2010-12-13T10:55:00.000+01:00

Zgodnie z obietnicą zasiadłam do porządków w zdjęciach i wspomnieniach. Część z nich pięknie wpasowuje się w zimową aurę. Skoro musi już być chłodno i śnieżnie, to mogłoby przynajmniej być równie wysoko i fantastycznie. Oczywiście pomijam fizyczne zmęczenie, o tym się na szczęście szybko zapomina. Zapraszam do Nepalu...

Przygoda zaczyna się na Okęciu, godz. 9-ta rano. Jest nas 14 osób. Ostatnie telefony do rodzin, szybko, szybko. Nie bardzo jest czas, żeby poznać się ze wszystkimi, do tej pory mieliśmy tylko kontakt mailowy, ciekawe jak to się przełoży na znajomość w realu. Część grupy była już wcześniej w Himalajach, część się zna, dla niektórych – w tym dla mnie, jest to pierwsza taka wyprawa w życiu. Trochę się denerwuję, bo nigdy wcześniej nie leciałam samolotem, ale postanawiam traktować wszystko jak przygodę i czerpać z tego przyjemność. Zresztą szybko okaże się, że nie było czego się bać. Lecimy przez Moskwę, gdzie mamy 4-godzinny postój, który wykorzystujemy na nawiązanie znajomości i wypicie chyba najdroższej w życiu herbaty. Rosjanie najwyraźniej uparli się, żeby zniechęcić do siebie obcokrajowców. Obsługa niemiła, jakość podłą, ceny astronomiczne. Szeremietiewo ogólnie paskudne. Podobnie jak załoga Aerofłotu, którym przez 6 godz. lecimy do Delhi.

Lądujemy o 2-giej w nocy, samolot do Kathmandu mamy za kilkanaście godzin. Na lotnisku jest niewyobrażalny upał. My w ubraniach z naszej strefy klimatycznej i butach do chodzenia po górach ( bo ciężkie i lepiej je przewieźć na sobie, niż w plecaku, który ma limit kg ). Jest gorąco, duszno i śmierdzi. Po kilkunastu minutach stania w kolejce do odprawy paszportowej prawie mdleję. Nieźle- myślę sobie, jeszcze nie jestem w wysokich górach a już coś takiego. Ale kładę się na ławce, wypijam colę i szybko czuję się lepiej. Zostawiamy bagaże w przechowalni i taksówkami udajemy się do dzielnicy Paharganj, mekki bagpackersów. Jest 3-cia w nocy a na ulicach tysiące aut i niesamowity hałas. Kierowca upycha nas w samochodzie – tu nie obowiązują żadne limity, ile osób się zmieści, tyle pojedzie, włącza hinduską muzykę i jedziemy. Wszystko na drodze jest umowne, nie ma pasów ruchu, kto pierwszy ten lepszy, czerwone światło też można ominąć. Ruch lewostronny, pozostałość po Brytyjczykach, dodatkowo potęguje wrażenie chaosu. A to przecież środek nocy, więc i ruch uliczny mniejszy. W ciągu dnia miałam okazję się przekonać, że ta pierwsza jazda była wyjątkowo spokojna. Po 30 minutach zatrzymujemy się przed małym hotelikiem i wysiadamy wprost na śpiące w najlepsze krowy. Idziemy na dach i zamawiamy coś do picia. Za namową tych, którzy w Indiach byli już wcześniej, zamawiam ginger honey tea, czyli najzwyklejszą wydawałoby się herbatę z miodem i imbirem, ale tutaj smakuje wyjątkowo. Później zakocham się w mięcie z tymi samymi dodatkami, póki co piję to, co zamówiłam i oglądam budzące się Delhi. Około 6-tej idziemy na śniadanie. Robi się coraz goręcej a na ulicy, pomimo wczesnej pory, są tłumy. Część ludzi wciąż śpi, przykryta kartonami, obok wychudzonych krów i psów. Reszta zaczyna dzień. Dzieci idą do szkoły, sprzedawcy otwierają swoje kramy, ktoś je śniadanie, ktoś w zamyśleniu patrzy przed siebie. Na pierwszy rzut oka widać, że w tym mieście ludzi po prostu jest za dużo. Delhi ma 16 mln mieszkańców! Wszędzie panuje tłok, wszyscy przekrzykują się nawzajem, jedni się myją, inni rozpalają ognisko, żyją na ulicy, w niesamowitym brudzie, smrodzie i towarzystwie zwierząt. Idąc trzeba bardzo uważać, żeby nie wdepnąć w krowie odchody, ale Hindusom zdaje się to nie przeszkadzać. Zresztą, ja też szybko się przyzwyczajam. Delhi pomimo swego odrażającego, w pierwszym zetknięciu wyglądu, wciąga i fascynuje. Czuję, jak z każdą chwilą coraz bardziej wsiąkam w azjatycki świat, tak bardzo różny od naszego. Po śniadaniu wracamy na lotnisko. Będąc tutaj trzeba robić wszystko z należytym zapasem czasu, bo nigdy nie wiadomo, co może się przytrafić. Powinniśmy też upewnić się, czy kierowca wie, dokąd ma nas zawieźć. Chociaż i to nie daje nam żadnej gwarancji. Często zdarza się, że nie chcąc tracić klienta kiwa głową, że zrozumiał i wie a później zatrzymuje się w środku miasta oczekując od nas, że powiemy mu jak ma jechać dalej. Jazda przez Delhi w ciągu dnia uświadamia mi w jakim byłam błędzie sądząc, że to, co widzieliśmy w nocy, to był tłok. Dochodzę też do wniosku, że jedyną sprawną częścią pojazdu musi być klakson, bo używa się go w zasadzie bez przerwy. Jest tak głośno, że chwilami nie słyszę własnych myśli. Do tego dochodzi muzyka i zapach kadzidełek. Czy ja przypadkiem za chwilę nie zwariuję? Nasz kierowca jakby to usłyszał, zatrzymuje motorikszę na poboczu autostrady, wyłącza muzykę i opuszcza pojazd bez słowa. Po 10 min. zaczynamy się zastanawiać czy kiedykolwiek wróci. Po kolejnych 10 wraca i jakby nigdy nic odwozi nas na lotnisko. Indie, to tylko Indie.

wschód słońca w Delhi

dzieci jadące do szkoły

Lot do Kathmandu trwa niecałe dwie godziny. Stolica Nepalu wita nas mżawką i... kwiatami. To nepalski przewodnik wita nas w ten sposób. Od razu robi się miło. Pakujemy się w busa i jedziemy do hotelu. Miasto w pierwszym momencie wydaje się podobne do Delhi. Ten sam tłok, bałagan, hałas. Jednocześnie jest zupełnie inne. Delhi to kocioł złożony z ludzi, zwierząt, zapachów, kolorów, hałasu. Kocioł, w którym pozornie nie ma już miejsca na nic więcej, a który jakimś cudem jest w stanie pomieścić każdego, kto chce się w nim znaleźć. W Kathmandu natomiast czuje się przestrzeń. A może to magia tej himalajskiej krainy sprawia, że nawet w zatłoczonych uliczkach czujemy podmuch wolności? Miasto oczarowuje mnie od pierwszych chwil. Tak bardzo, że po 30-godzinnej podróży zamiast iść do łóżka, idę uliczkami przed siebie. Szkoda czasu na spanie skoro wokół tyle niesamowitości – wesołe kolory, muzyka wylewająca się z kawiarnianych ogródków i okien na zewnątrz, w aksamitną noc, bujna roślinność, uśmiechnięci ludzie. Kiedy wreszcie usypiam śnią i się kolory i ośnieżone szczyty.

powyżej sklepik w stolicy Nepalu, na dole przykład wszechobecnych ciężarówek, prawda że piękna?

Pomagacz

2010-12-11T23:48:00.000+01:00

Czasem są chwile, że chciałby do niej zadzwonić, bierze telefon, obraca w rękach, przygląda się, wyświetla jej numer. Trwa chwilę w zawieszeniu, głośno wzdycha i odkłada aprat. Albo rano, przy przeglądaniu papierów służbowych, spogląda na zrobione przez nią zdjęcie i ma ochotę rzucić wszystko, wsiąść w auto i po prostu pojechać. Ale żeby nie trzeba było wracać. Wie, że to niemożliwe, więc tylko patrzy na ośnieżone bulwary nad rzeką i stara się zapomnieć o tych kilku wspólnych spacerach. W szufladzie ma kartkę od niej, taką słoneczną, ciepłą. Jak ona.

Są tygodnie, że o nim nie pamięta. A później jedna chwila, coś nieuchwytnego, jakieś drgnienie przypomina, że tak bardzo go brakuje. Bierze wtedy krople na serce i tabletki na spanie. Jakoś żyje dalej. Nie zawsze jej się chce, ale się stara. Uczy się nie czekać.

W dużym mieście, w pięknym domu z ogrodem - oni. Młodzi, niezbyt piękni, kiedyś szczęśliwi. On wiecznie zapracowany, wciąż nieobecny, ona maskująca cienie pod oczami i opuchnięte powieki ekskluzywnymi kremami "z górnej półki". Designerskie wnętrze, dwa samochody, pełne konto, brak miłości.

Albo tak: ona, on i jej przyjaciólka. Banalne? Ona chce mieć dziecko, on nie. Żyją więc jego wizją życia. W końcu on zmienia zdanie, ale wtedy okazuje się, że ona nie może zajść w ciążę. On odchodzi. Z przyjaciółką żony. Przecież usprawiedliwia go fakt, że właśnie zostanie ojcem. Najlepszym.

Chociaż zdarza się, że on zostaje. Cierpią wszyscy. Po jakimś czasie się układa. Ot, codzienność. Mały domek, praca, dzieci. Miło, letnio, bezpiecznie.

Bywa i tak, że jest piątka dzieci, mąż pije, żona nie pracuje i ciągle narzeka. On twierdzi, że już nie może słuchać tego wiecznego marudzenia, więc idzie z kolegami na wódkę. Ona wypłakuje się koleżankom, dzieciom, rodzicom. W niedzielę zgodnie idą do kościoła. On jej czasem przyłoży, ale przecież nie jest taki zły, każdy chłop musi czasem uderzyć i się napić. Po pijaku powoduje wypadek, trafia do więzienia. Ona szybko znajduje innego mężczyznę. Lepszego. Też wypije i czasem uderzy, ale przynajmniej ma kto o dom zadbać. On dowiaduje się o zdradzie żony i chce odebrać sobie życie. Przecież był dobrym mężem. I ojcem.

Może być jeszcze inaczej. Życie jak w bajce, dobre studia, świetna praca, kochający mąż, śliczne dziecko, plany na przyszłość i nagle diagnoza. Jak z tym żyć? I jak długo?

Życie. Zbyt duży temat, by się z nim zmierzyć. A jednak to robię. Codziennie. Wysłuchuję różnych historii, nasiąkam nimi, krążą w mojej głowie, sączą się w snach, czasem mam wrażenie, że prawie namacalnie ocierają się o moje życie. Bywa, że jest ich tak dużo, że wylewają się na zewnątrz.
Ludzie płacą mi za słuchanie. Lubię swoją pracę, ale w takim dniu jak dzisiejszy zastanawiam się czy to dar od losu czy przekleństwo?

Żeby nie zwariować upiekłam ciastka. Cynamonowe.

Boska Greta :)

2010-12-10T18:39:00.001+01:00

Tak się dziś czuję i chyba zmienię imię, to połączenie podoba mi się nadzwyczajnie. Ten tydzień dał mi duży zastrzyk energii, robiłam to, co lubię i w czym naprawdę jestem dobra. Dużo spacerowałam i myślałam. Kilka pomysłów powoli się wykluwa, chucham na nie i dmucham, pozwalam dojrzeć w cieple, mam nadzieję, że powstanie coś fajnego.

W przyszłym tygodniu zapraszam na opowieści nepalskie, posegregowane zdjęcia czekają, pora opowiedzieć o tej wyprawie.

Wracając do domu zrobiłam ostatnią fotkę do tej serii.

???

2010-12-05T12:33:00.000+01:00

Czasem z pustki wyłania się coś tak zaskakującego jak te krzesła pośrodku bezkresnych Himalajów. Pytanie tylko, co z tym zrobić?

Zimy cd. Na pomoc wezwę chyba rozgrzewającą zupę i włoską pastę. Plan na resztę dnia - dolce far niente. Brzmi nieźle.

Pustka

2010-12-03T21:59:00.000+01:00

Czasem po prostu brak mi słów...

Przebudzenie

2010-12-01T10:09:00.000+01:00

Codzienność. Niedoceniana, nudna, męcząca, jednostajna, monotonna. Jakże czasem tęsknię za codziennością sprzed kilku lat, kiedy wszystko było wiadome, znane, bezpieczne. Rytm dni odmierzały śniadania, obiady, kolacje, pranie, sprzątanie, bielizna na sznurku, spacer, wyjście do kina, książka do poduszki a właściwie dwie książki do dwóch poduszek. Nuda.

Dzisiejsza codzienność mnie nie ogranicza. Prawie, bo jednak jest praca. Ale cała reszta to zupełna dowolność. Robię co chcę. Mam tyle możliwości. Przynajmniej teoretycznie. Męczy mnie to, chciałabym uporządkowania, jasnych, wyznaczonych reguł i spokojnego rytmu dnia.

Czy to jakaś skaza, że gna mnie gdzieś, dokądś, nie wiadomo po co? Że tak łatwo jest mi zachłysnąć się życiem, szczęściem a tak trudno żyć szczęśliwie? To co mam mnie męczy i chce mi się odmiany a później kolejny raz okazuje się, że to jednak nie to, czego chciałam. Gdzie jest równowaga? I dlaczego jest tak, że czasem bohaterstwem okupionym nadludzkim wysiłkiem okazuje się ugotowanie garnka zupy?

Życie. Czy ma ono jakiś sens? Jeśli tak, to co nim jest? A jeśli nie ma? To może trzeba je przeżyć najpiękniej, najmocniej i tak prawdziwie jak to tylko jest możliwe.

Nie wiem czy każdy ma taki moment w życiu, kiedy się wybudza, od kiedy może powiedzieć, że naprawdę żyje, czuje, jest. Może są tacy, którzy rodzą się z tą umiejętnością, lub przechodzą łagodny proces dojrzewania. Ja tę chwilę pamiętam doskonale. Był piękny lipcowy dzień, słońce świeciło jak oszalałe, niebo się błękiciło, pszczoły brzęczały a pelargonie dotarły do progu czerwieni absolutnej. Od jakiegoś czasu moje życie zginało się jak plastikowa linijka, naddawało, niepokojąco trzeszczało, by tego właśnie dnia pęknąć z suchym trzaskiem. W ciągu kilku minut pędziłam już w dół jakiegoś leja ropaczliwie wyciągając ręce i próbując uchwycić się czegokolwiek, co mogłoby mnie uchronić przed rozbiciem a jednocześnie wiedziałam, że jedynie rozpad na kawałki może mnie uchronić przed całkowitym zniszczeniem. Później była już tylko martwa cisza przerywana jedynie od czasu do czasu brzęczeniem pszczoły. Tak zaczęło się moje obecne życie.

Kiedy codzienność mnie uwiera, zastanawiam się czy warto tak żyć. Ale kiedy coś mnie cieszy, kiedy uda mi się coś osiągnąć, kiedy robię to, co lubię, wiem że warto. I wtedy nawet gotowanie zupy staje się niezwykłą przyjemnością a zwykła codzienność przygodą.

Przebudzenie to początek drogi, najważniejsze to wiedzieć, dokąd się idzie.

Piękne historie

2010-11-28T22:27:00.002+01:00

Po całej serii kryminałów nadszedł czas na inne filmy. W ten oto sposób w ciągu ostatnich dni obejrzałam "Na krawędzi nieba", "Mongoła", "Jestem miłością" oraz "Jedz, módl się, kochaj". Cztery zupełnie różne filmy, różne historie, inne emocje przy oglądaniu. Od dramatu do miłej opowiastki. Każdy inny i na swój sposób wciągający. Nawet ostatni, który okazał się doskonały na miły, niedzielny, zimowy wieczór.

Nie o recenzje jednak chodzi w tym wpisie. Ani nawet nie o niezwykłość kina. O cóż więc? O historie. Te, które każdy z nas nosi w sobie, które potrafią zmieniać życie, o których chce się pamiętać, lub które chce się zapomnieć. Zawsze lubiłam mówić. Dopiero od niedawna zaczęłam słuchać. Zaskakujące jest co można usłyszeć, kiedy tylko ma się trochę czasu i chęci do wysłuchania drugiego człowieka. Sporo historii przegapiłam, mam nadzieję, że część zdążę jeszcze usłyszeć, nadrobić swoją nieuwagę. Na część jest niestety za późno. Wiele historii brzmi we mnie, może kiedyś je spiszę.

Lubię historie dobrze opowiedziane.

Lubię zatopić się w lekturze.

Lubię zapaść się w miękki, kinowy fotel i przez kilkadziesiąt minut być w samym centrum opowieści. Mam wtedy wrażenie, że ktoś pozwolił mi na to, bym przez chwilę była gościem w jego życiu. A czasem odkładam książkę, wychodzę z kina i dzieje się to naprawdę.

Tak bardzo chciałabym niczego już nie przegapić...

Deszczowy tydzień

2010-11-26T14:00:00.000+01:00

Kiedy taka pogoda za oknem

Nastrój poprawić mogła jedynie filiżanka aromatycznego espresso

i jabłka zapiekane z migdałami, cynamonem i miodem - na deser.

Tymczasem dzisiaj rano powitała mnie najprawdziwsza zima, taka z mrozem, śniegiem i słońcem. Co prawda nie zdążyłam uchwycić tych cudeniek, bo niebo szybo zasnuło się chmurami, ale wszystko przede mną, prawda? I oby nie wracała paskudna, listopadowa plucha.

Za to za mną 16 filmów z ulubionym Poirot'em, przeczytane 4 książki, sporo artykułów dotyczących fotografii i 2,5 tyg. spędzone w większości w łóżku lub na sofie. Koniec. Jutro wracam do pracy.

Zenobia

2010-11-24T22:33:00.001+01:00

Jechaliśmy przez piaski Syrii i nagle naszym oczom ukazał się taki oto widok:

Bagdad Cafe nie mogliśmy ominąć, od razu wiedzieliśmy, że to doskonałe miejsce na to, żeby zjeść obiad i napić się herbaty. Wnętrze było chłodne, zacienione i przytulne. W jednym z pomieszczeń na ścianach wisiały beduińskie suknie, niektóre naprawdę piękne, tylko potwornie drogie. A ja tak bardzo chciałam choćby na chwilę ubrać jedną z nich. Postanowiłam wykorzystać słabość tamtejszych mężczyzn do blondynek, uśmiechnęłam się szeroko, poprosiłam i... mogłam przebierać się do woli, co skutecznie skracało czas oczekiwania na posiłek. Najbardziej do gustu przypadła mi długa, czarna suknia wyszywana jasnozłotą nitką, do tego chusta obszyta koronką na włosy i narzutka ze złotymi, dużymi cekinami na brzegach zarzucona na ramiona. Stałam przed lustrem, zadowolona ze swojego wyglądu, kiedy usłyszałam od przechodzącego kelnera:

- Wyglądasz jak Zenobia.

Cooooo??? Ja jak jakaś Zenobia? Co to za żarty?

Już miałam się odezwać, oburzona tym, co usłyszałam, kiedy jeden z chłopaków dusząć się ze śmiechu, powiedział:

- Nie bądź taka obrażona, to największy komplement jaki mogłaś usłyszeć. Przecież Zenobia to królowa Palmyry. Wielka władczyni, podobno była piękna i mądra - chichotał już na dobre. Przez chwilę zastanowiłam się czy dopiero teraz nie powinnam się obrazić, ale jednak zrezygnowałam.

Na szczęście "Zenobią" byłam tylko przez kolejne dwa dni. Jakoś mi to nie przeszkadzało kiedy spacerowałam wzdłuż szpaleru kolumn, wspinałam się na mury cytadeli, albo siedziałam nocą wśród ruin wpatrując się w gwiazdy.

Jeśli więc ktoś nazwie was Zenobią, nie obrażajcie się, bo to wielki komplement :)

Pustynna kraina

2010-11-22T19:18:00.001+01:00

Podróżując po Jordanii często zastanawiałam się jak żyją tamtejsi ludzie. Jak potrafią funkcjonować nie widząc roślin, lub oglądając ich szczątkowe formy? Duże oazy zieleni to rzadkość w tym kraju, ja w zasadzie widziałam tylko jedną - nadmorską Akabę. Reszta wyglądała tak:

Dobrze czułam się wśród tych piasków i nagich skał a tym, jak bardzo brakowało mi roślinności przekonałam się dopiero po powrocie do Damaszku, kiedy weszłam do ogrodu otaczającego Muzeum Narodowe.

Z brakiem roślinności łączy się pewna anegdota, zasłyszana przeze mnie gdzieś w trakcie tej podróży. Otóż pewien Arab, znający dość dobrze Europę, wdał się w dyskusję na temat różnic kulturowych. Jeden z turystów, chcąc podkreślić "naszą" wyższość rzucił z dezaprobatą:

- Ale wy tu macie strasznie brudno, wszędzie walają się śmieci.

Na co usłyszał ripostę:

- Tak, u nas je widać. My nie mamy lasów.

Psy, policjant i noc w Petrze

2010-11-21T15:53:00.002+01:00

Kiedy postanowiliśmy udać się do Grobowca Arona, nie sądziliśmy jak trudnym okaże się to przedsięwzięciem. Z Petry droga biegnie w górę i trzeba przygotować się na 4-godzinną wspinaczkę w temperaturze bliskiej 40st.C. Tyle wiedzieliśmy. Wyruszyliśmy około południa, po tym jak zaliczyliśmy przedzieranie się przez wąwóz Wadi Al-Mudhlim. Już to było dość wyczerpujące, w wąwozie leżały głazy, trzeba było najpierw podciągać się a później po nich opuszczać z drugiej strony a czasem iść jak pająk, ręce i nogi opierając na wąskich ścianach. Optymistycznie założyliśmy, że była to zaprawa przed dalszą drogą. Wyczytaliśmy w przewodniku, że w połowie drogi będzie można odpocząć w kawiarni i poszliśmy. Hmmm... kawiarnia pośrodku skał? Brzmiało intrygująco.

Początkowo droga wiodła śród skał, w których widać było liczne jaskinie. Zamieszkane, co może choć trochę widać na zdjęciu.

To było całkiem spore osiedle, ale nie było widać zbyt wielu mieszkańców. Czasem ktoś wychylił się zza wejścia i spoglądał na naszą czwórkę. Niezbyt miło, jak nam się wydawało. Cóż, poza nami nie było innych wędrowców i podobno, mało który turysta zapędza się w te strony. Już kiedy wychodziliśmy z Petry dwóch mężczyzn szło za nami i dziwnie się przyglądało, później gdzieś się zawieruszyli. Pomyśleliśmy, że to pewnie policja turystyczna patrzy dokąd się udamy.

Po 1,5 godzinie drogi w pełnym słońcu, bez choćby skrawka cienia, zobaczyliśmy szałas ze stuletnim chyba właścicielem. To była kawiarnia opisana w przewodniku. Mniejsza z jej wyglądem, ważne że można było napić się kawy, herbaty czy coca-coli. Mam takie wrażenie, że tę ostatnią można kupić wszędzie, niewiarygodna jest sława i rozprzestrzenianie tego napoju.

Półgodzinny odpoczynek podreperował trochę siły, ale wiedziałam, że nie jest dobrze. Nigdy jeszcze nie wędrowałam w takim słońcu i pomimo osłoniętej głowy i dbałości o nawadnianie, czułam się coraz gorzej a przed nami był jeszcze kawał drogi. I nadal żadnej nadziei na cień. Szliśmy przez brunatno-czekoladowe skały, dla mnie wyglądało to tak, jakby ktoś usypał tysiące kopców z brudnego piasku. A my pośrodku.

Kiedy do grobowca została jakaś godzina drogi zbuntowałam się ja i mój organizm. Przed oczami latały mi jakieś czarne płatki, nogi się uginały i zbierało mi się na wymioty. Jedyną możliwą opcją, żeby dojść do siebie było położenie się pod jakimś niewielkim głazem tak, żeby głowa była w cieniu. I jeszcze oblanie jej, drogocenną w tym momencie, wodą. Po 20 minutach mogłam iść dalej i o dziwo, czułam się już dobrze do samego końca wędrówki.

Gdy szczyt był tuż, tuż, niemal na wyciągnięcie ręki, pojawił się przed nami... policjant! Nie mam do tej pory pojęcia skąd się tam wziął. Może siedział gdzieś w ukrytej jaskini i obserwował drogę? Co dziwniejsze powiedział, że nas zaprowadzi i na krok nas nie odstępował. Trzeba pamiętać, że Grobowiec Arona jest świętym miejscem także dla muzułmanów. Czyżby bali się, że jacyś terroryści zechcą im je zniszczyć? Jakby nie było, policjant był miły, zrobił sobie z nami zdjęcie, odpowiadał na pytania i poza jednym zgrzytem, spowodowanym przeze mnie, było to bardzo miłe spotkanie. Stałam sobie otóż obok kopuły, wypatrywałam rzeki Jordan, patrzyłam na te rozległe przestrzenie i tak całkiem bez zastanowienia wyciągnęłam rękę i zapytałam: "Tam jest Izrael, prawda?". Na co policjant spoważniał, skarcił mnie wzrokiem i odparł: "Palestyna". Nauczka na przyszłość, trzeba pamiętać z kim się rozmawia.

Tu wejście na górę i fragmenty klasztoru z czasów bizantyjskich oraz widok ze szczytu.

To już ja, odpoczywam po ciężkiej wędrówce.

Tak nam było miło tam na górze, wiał wietrzyk, można było posiedzieć w cieniu, odpocząć, że nastroju nie popsuło nam nawet to, że do samego grobu wejście było zamknięte. W końcu dotarło do nas, że jest już prawie17-ta a my mamy długą drogę do wyjścia z Petry. Podziękowaliśmy policjantowi, który po kilkunastu minutach schodzenia po prostu gdzieś zniknął i przyspieszyliśmy. Ponieważ ciemno robiło się chwilę po 19-tej, chcieliśmy przynajmniej dotrzeć do centrum Petry, wierzyliśmy, że stamtąd jakoś damy radę wydostać się po ciemku, bo droga była już szeroka i równa. Biegliśmy więc prawie, planując tylko krótki postój w kawiarni - woda nam się skończyła, całe szczęście, że nie było już tak gorąco. Tempo mieliśmy niezłe i dość szybko dotarliśmy do pierwszych jaskiń. A tam, na naszą drogę wyszły przepiękne, malutkie szczeniaczki. I pomimo, że nie próbowaliśmy ich dotykać, najwyraźniej sama nasza obecność zdenerwowała psią matkę, bo rzuciła się na nas z wyszczerzonymi zębami, głośno ujadając. Któryś z chłopaków krzyknął, żeby znaleźć duże kamienie, bo to jedyne, czego psy się boją. Ledwo zdążyliśmy to zrobić a już przybiegły psy z całej okolicy. I zapewniam, że nie były to miłe pieski, raczej wielkie, wściekłe kundle. Na szczęście kamienie okazały się skuteczne, bo żaden z mieszkańców nie kwapił się do pomocy. Po tej przygodzie to już prawie galopem lecieliśmy na dół. Kawiarnia i tak była zamknięta, ale nam z wrażenia odechciało się pić.

Petra przywitała nas ciemną nocą i handlarzami, którzy powoli zamykali swoje kramy, więc kupiliśmy coś do picia i po omacku, bo chyba nie muszę mówić, że latarek nie zabraliśmy, ruszyliśmy do wyjścia. Znalezienie się w gęstej czerni w takim miejscu jest bardzo dziwne. Te wszystkie budowle w nocy nabierają zupełnie innego wymiaru, stają się tajemnicze, nieprzystępne i przez chwilę naprawdę można poczuć, że cofnęło się w czasie.

A potem było już tylko przejście przez wąwóz pełen śpiących Beduinów i powrót do Wadi Musa, gdzie nocowaliśmy a gdzie czekała na nas pyszna kolacja i jeszcze lepsze słodycze na deser.

Różowe miasto

2010-11-19T13:41:00.004+01:00

Po opuszczeniu Wadi Rum nadszedł czas na wizytę w Petrze. Dawną stolicę Nabatejczyków rozsławił w świecie Indiana Jones, co zapewne cieszy Jordańczyków, ale ja mam mu to za złe, bo skutkiem tej sławy są tłumy turystów. Najczęstsze są tu wycieczki kilkugodzinne, przyjazd autokarem, bieg do kilku najbardziej znanych miejsc, foty i w drogę. Nam udało się wygospodarować 2,5 dnia na pobyt tutaj, co sprawiło, że mogliśmy zejść z utartych szlaków, zobaczyć to, czego większość nie widzi i przede wszystkim oderwać się od setek ludzi przemierzających główny trakt.

Jadąc tutaj miałam wrażenie, że zobaczę kilka budowli skupionych na niewielkim terenie a tymczasem Petra poraża rozmachem i rozległością terenu. Początki jej istnienia sięgają prawdopodobnie VI w. p.n.e., trzy stulecia później stała się bardzo ważnym punktem handlowym i komunikacyjnym. Nic dziwnego, leżała na przecięciu dwóch ważnych szlaków - Z Indii do Egiptu i z południowej Arabii do Syrii. Nabatejczycy żyli spokojnie, chronieni częściowo przez skały, trudno dostępni. Ich stolica na znaczeniu zaczęła tracić pod koniec I w. p.n.e., kiedy to większość dóbr zaczęto transportować drogą morską. Podupadła około II w. n.e. kiedy to rolę głównego pośrednika w handlu ze Wschodem przejęła Palmyra.

Obecnie większość podziwianych budynków to grobowce, ale są też szczątki domostw, teatru, świątyni. Do pierwszej ze znanych budowli - Skarbca Faraona dociera się po 20-minutowym spacerze wąwozem, zwanym Al-Siq. Widok, który wyłonia się zza skał rekompensuje wielki upał i jeszcze większe tłumy.

Zachwyciło mnie już tylko to jedno miejsce a to dopiero był początek. Wędrówka po Petrze wymaga nie lada kondycji, z nieba leje się żar a droga wiedzie to w stromo w górę, to gwałtownie w dół. Można oczywiście przespacerować się szerokim, płaskim traktem, ale wtedy pozbawia się takich widoków:

Po drodze można przyjrzeć się kolorowym skałom, dzięki którym Nabatejki słynęły z wyjątkowej urody. A one po prostu wykorzystywały ten surowiec do produkcji kolorowych kosmetyków. Nam też napotkani Jordańczycy rozgniatali fragmenty skał i robili makijaż. Nie patrząc na to, że przy okazji niszczą jeden z siedmiu nowych cudów świata. I to wysoko uplasowany, bo zajmujący drugie miejsce w tej klasyfikacji. Obecna nazwa miasta - Petra, oznacza skałę, ale Nabatejczycy nazywali ją Rakmu, czyli po prostu "wielobarwna".

Idąc dalej i mijając pozostałości po świątyniach,

Groby Królewskie,

oraz kozy,

dociera się po około 800 stopniach i godzinnej wspinaczce do Klasztoru, budowli podobnej do Skarbca Faraona, tylko większej.

I pomyśleć, że wszystko to zostało wykute w skałach! Będąc tam, zastanawiałam się jak miejsce to wyglądało, kiedy było zamieszkane, jak toczyło się życie, czym zajmowali się jego mieszkańcy. Naprawdę czasem żałuję, że nie można przemieszczać się w czasie.

Z Petry można też udać się na wycieczkę do Dżabal Harun, czyli Grobowca Arona, ale to już temat na zupełnie inny wpis.

Szkoda tylko, że w oślepiającym, jordańskim słońcu trudno jest zrobić dobre zdjęcia.

Śladami Lawrence'a z Arabii

2010-11-18T17:48:00.000+01:00

Za oknem szaro, mgliście i dżdżyście. Jak to pogodzić z nakazem wygrzewania się i utrzymywania dobrego nastroju? Mój sposób wygląda tak: ciepły koc, herbata z imbirem, kilka zaległych książek pod ręką, nie widziane do tej pory odcinki Poirot'a i wspomnienia z pustynnej wyprawy. Wadi Rum to miejsce pod każdym względem niezwykłe, pustynia, która kolorami i różnorodnością form skalnych zadziwia i nie pozostawia obojętnym. Mnie zachwyciła tak bardzo, że zajmuje jedno z najwyższych miejsc w mojej osobistej liście cudów świata. Podobało mi się tam bardziej niż w rozsławionej Petrze. Przez trzy dni nie spotkaliśmy tam zbyt wielu turystów, chyba tylko raz zdarzyło nam się mijać z terenówką, którą jechali jacyś Francuzi. Beduini, u których nocowaliśmy to ludzie serdeczni, bardzo gościnni i weseli a przy tym dumni z tego, kim są. Większość z nich porzuciła już koczowniczy tryb życia. Duża część utrzymuje się z turystyki, część zimę spędza w wioskach a tylko w letnie miesiące wędruje ze stadem z miejsca na miejsce. Nomadów, którzy nie mają stałego miejsca zamieszkania jest niestety coraz mniej i coraz trudniej jest ich spotkać.

Wadi Rum podobno rozsławił Lawrence z Arabii, czyli Thomas Edward Lawrence - oficer brytyjski, agent wywiadu i archeolog. Spędził on na Bliskim Wschodzie kilka lat życia a jego wspomnienia stały się ispiracją dla znanego chyba wszystkim filmu. Pierwszą rzeczą jaką zobaczyłam po przyjeździe na pustynię to Źródło Lawrence'a, do którego należy wspiąć się po stromych skałach, a które jest nędznym i brudnym bajorkiem. Mam podejrzenia, że Beduini zasilają je wodą pompowaną z dołu systemem rur, które widzieliśmy po drodze. No chyba, że stąd czerpią wodę do picia, ale szczerze w to wątpię, źródła nie widzieliśmy nigdzie a skądś ta woda się tam wzięła. Czego się nie robi dla turystów! Na szczęście reszta atrakcji naprawdę warta jest obejrzenia a nocleg w obozie beduińskim tylko podkreśla wrażenie ucieczki od cywilizacji. Pozornej, bo wszędzie jest zasięg w telefonie a Beduini chętnie korzystają z internetu, który znajduje się w każdej wsi.

Moim olbrzymim marzeniem jest powrót do tego miejsca, ale chciałabym zobaczyć je wiosną, kiedy to pustynia się zazielenia i rozkwita tysiącem kwiatów.

Wdrapałam się na ten łuk skalny a później bałam zejść po stromej ścianie. Ostatecznie zsuwanie się na na tylnej części ciała okazało się najbezpieczniejsze.

To już nasz młody przewodnik. Ciekawe o czym myślał?

W wielu miejscach Wadi Rum można się natknąć na pozostałości po Nabatejczykach, którzy kiedyś zamieszkiwali te ziemie. Naskalne rysunki przedstawiają wielbłądy, kozy, czasem ludzi podobnych do kosmitów. To od ich pisma pochodzi pismo arabskie.

Obóz, w którym spędziliśmy dwie noce i samochody, którymi przemieszczaliśmy się po pustyni.

Namioty pełniły różne funkcje - sypialni, jadalni i częściowo kuchni, ale najlepiej spało się pod rogwieżdżonym pustynnym niebem. Kiedy rano skarżyłyśmy się na poranny chłód, nasz gospodarz odparł z szerokim uśmiechem: "Trzeba było przyjść do nas. W namiocie Beduinów jest zawsze gorąco." Ot, typowy przedstawiciel świata arabskiego.

Beduini, do których zawsze chętnie wrócę. Młodszy o imieniu Mahmud, co podobno oznacza "pochwalony" kilka razy pytał czy mam męża i czy mogłabym zamieszkać na pustyni :) Może powinnam spróbować?

Suplement

2010-11-17T22:30:00.000+01:00

Dotarłam do domu po długim weekendzie, który miał minąć na spotkaniach z rodziną, przyjaciółmi, zakupach i plotkach z siostrą, kinie, spacerach, zdjęciach a zakończył się leżeniem w łóżku. A miałam wytyczone trasy fotograficzne, chciałam pokazać moje rodzinne strony, tymczasem choroba pokrzyżowała moje plany. I to na dłużej, bo muszę leżeć do przyszłego piątku :/

Dziś dodaję zdjęcia do wczorajszego wpisu. To niedaleko Wielkiego Meczetu Omajjadów wydarzyła się opisana historia.

We wnętrzu znajdują się relikwie Św. Jana Chrzciciela, którego muzułmanie czczą jako proroka. Jezus, drugi po Mahomecie prorok dla wyznawców Allaha, ma w tym meczecie swój minaret. W środku kłębią się tłumy wiernych, którzy czytają Koran, rozmawiają, spotykają się z sobą, obserwują turystów. Atmosfera jest zupełnie inna niż w kościele katolickim, miałam wrażenie, że w meczecie odbywają się spotkania towarzyskie i nikogo z tubylców to nie dziwiło.

A to już wejście do eksluzywnej restauracji. Nie mogłam się powstrzymac i zajrzałam. To, co zobaczyłam zupełnie mnie oszołomiło - trzy kolory marmuru na ścianach, fontanna na środku sali, na stołach misternie zdobione lampy i pyszne jedzenie. I ani jednego turysty. Za to dużo pięknych arabskich kobiet i przystojnych mężczyzn, wszyscy zadbani, pachnący, eleganccy. Enklawa luksusu w samym środku biednych uliczek.

Z Damaszkiem kojarzy mi się też to, że nocowałam w hotelu, w którym mieszkała Agatha Christie. Ciekawe, które z jej kryminałów zrodziły się właśnie tutaj?

Trzy oblicza Damaszku

2010-11-16T19:06:00.003+01:00

Było gorące popołudnie, słońce powoli i jakby niechętnie obniżało swoją trajektorię, kopuły meczetów lśniły starym złotem a naostrzone ołówki minaretów rzucały długie cienie na okoliczne sklepiki, bazary i wąskie uliczki. Powietrze zabarwiało się na fioletowo, miasto odżywało po całodniowym upale i czuło się pulsującą obietnicę, ten rodzaj rozedrgania, który sprawia, że człowiek ociąga się z pójściem do hotelu, wypatruje szansy na przygodę, za każdym rogiem rozgląda się w poszukiwaniu czegoś, czego nie potrafi zdefiniować, ale co - jest tego pewien, rozpozna natychmiast, jeśli tylko to zobaczy. Stałam więc niezdecydowana pośrodku ciasnej uliczki w samym sercu Damaszku i zastanawiałam się co dalej. Od rana snułam się po zakamarkach i zaułkach miasta, przystając to tu, to tam i nasiąkając jego kolorami, zapachami, zgiełkiem, różnorodnością tak odmienną od senności nadmorskiego miasteczka, w którym przyszło mi spędzić ostatnie kilka lat. Nie miałam ochoty wracać do pokoju hotelowego, było na to jeszcze zbyt wcześnie, ale też nie chciało mi się krążyć po zmroku w plątaninie uliczek, placyków czy też schowanych w cieniu domostw, wąskich przejść łączących podwórka. Byłam zmęczona powtarzającymi się zaczepkami, zaproszeniami na kawę, kolację, rozmowę, cokolwiek. Komplementy, które w czasie śniadania były zabawne i miłe teraz stały się drażniące, natarczywe i niechciane. Kolorowa chusta skryła co prawda jasne włosy, ale nadal zdradzała mnie mleczna skóra i egzotyczne tutaj, rysy twarzy.
Tkwiąc w niezdecydowaniu postanowiłam przynajmniej uwiecznić ten moment na fotografii. I w chwili gdy zbliżałam oko do wizjera i zastanawiałam się nad jak najlepszym kadrem usłyszałam za swoimi plecami wypowiedziane łamaną polszczyzną:

- Dobre miejsce na zdjęcie. Stąd najlepiej widzieć meczet.

Chłopak był młodszy ode mnie, przystojny, stał z przekrzywioną głową i zadziornym uśmiechem.

- Ty pięknie wyglądać - dodał, uśmiechając się przy tym jeszcze bardziej.

Normalnie uśmiechnęłabym się, odpowiedziała kilka zdawkowych zdań i poszła dalej, ale ten język polski tak mnie zaskoczył, że ciekawość zwyciężyła i pozwoliłam zaprosić się na herbatę do pobliskiego sklepiku, w którym nieznajomy pracował. Cóż mi zresztą groziło - byłam zaledwie kilkanaście metrów od głównego meczetu, w rejonie tłumnie obleganym przez turystów, pora była dość wczesna a ja nie zamierzałam wchodzić na zaplecze, tylko przezornie przysiadłam na stercie kolorowych poduszek rozłożonych przy wejściu do sklepu. Herbata była mocna, aromatyczna, rozmówca miły, uprzejmy, opiekuńczy, czas płynął leniwie a każda kolejna chwila rozwiewała moje uprzedzenia i sterotypy, którymi szczodrze raczono mnie przed podróżą na Bliski Wschód, a które utwierdzali we mnie, napotkani mężczyźni. Tym razem nie czułam się ani towarem, ani łatwą zdobyczą, ani nawet obiektem flirtu. Chłopak, który mnie zaczepił zachowywał się normalnie, rozmawiał ze mną o Polsce, o mojej podróży, opowiadał o Syrii, jej mieszkańcach, zwyczajach, dzięki niemu dowiedziałam się dużo więcej, niż mogłam wyczytać z przewodników. Jego polszczyzna była prosta do wytłumaczenia - matka była Polką a ona sam mieszkał przez kilka lat w Warszawie, zanim wrócił studiować i żyć w Damaszku. Żartował ze mną z syryjskich mężczyzn i tego, jak reagują widząc blondynkę. Nauczył mnie grać w tavle i zaprosił na imprezę, którą urządzić mieli wieczorem studenci wynajmujący mieszkanie w domu jego wuja. Nie obraził się kiedy odmówiłam, zaproponował za to, że zamknie sklep i odprowadzi mnie do hotelu. Jednak już na ulicy złapał mnie za rękę i patrząc w oczy wyszeptał:

- Kochanie, ty naprawdę nie chcieć ta impreza?

Kochanie naprawdę ta impreza nie chcieć, co zresztą szybko wyjaśniłam cofając rękę, objasniając w jakim kontekście używamy słowa "kochanie" i proponując, że do hotelu przespaceruję się sama. Nie zadziałało, postanowił więc wypróbować następną sztuczkę. Zrobił najsmutniejsze w świecie oczy i zapytał:

- Ty mnie nie lubić?

Lubić, lubić, ale nie na tyle, żeby dać się porwać ciemną nocą w nieznane rejony Damaszku w wiadomym przecież celu. Wyjaśniłam to nieco oględniej, ale już bardziej stanowczo. Tak mi się przynajmniej wydawało.

- To skoro ty mnie lubić i ja cię lubić, to czemu ty nie chcieć seks? - postanowił przedstawić sprawę jasno, po czym dodał jeszcze kilka wyjaśnień, że tylko nam Europejkom wydaje się, że w krajach arabskich seks jest niedozwolony a to nieprawda, że Damaszek to duże miasto i nie ma z tym problemu, że kobiety tutaj są wolne i robią co chcą i jeszcze kilka podobnych. Zapomniał tylko dodać, że to wszystko dotyczy cudzoziemek, bo po miesiącu spędzonym na Bliskim Wschodzie nie miałam wrażenia, że tutejszym kobietom wolno cokolwiek.

- Nie chcieć i już - postanowiłam niczego już nie tłumaczyć, za to przyspieszyłam kroku. I wtedy zobaczyłam jego oczy. W jednej chwili z ujmującego, czarującego mężczyzny zmienił się w pałającego nienawiścią wroga. I chociaż trwało to tylko chwilę, bo szybko się opanował, zapamiętałam ten moment na resztę życia. Po raz pierwszy ucieszyłam się, że Syria to państwo policyjne, gdzie za większością turystów snują się "tajniacy" z policji turystycznej. To dawało mi gwarancję bezpieczeństwa. Do hotelu dotarłam sama, za to z głową pełną stereotypów.

*****

Damaszek to miasto magiczne, już sama nazwa sprawia, że w myślach przewracam bogato ilustrowane strony Baśni z Tysiąca i Jednej Nocy, miasto które nieustannie żyje, pulsuje, potrafi sprawić, że przystaje się w niemym zachwycie zarówno nad znanym zabytkiem, jak i drobnym szczegółem. To miasto kramów, bazarów, sklepików, głośnych sprzedawców, uprzejmych przechodniów, wiernych wyznawców islamu i złotej, syryjskiej młodzieży różniącej się od rówieśników z Europy jedynie kolorem skóry i zamiłowaniem do nadmiernych ozdób i złota. Damaszek ocieka luksusem, ale i pławi się w biedzie. Chociaż trudno dostrzec tu nędzę widoczną w Indiach czy Afryce. Bieda jest tu mniej widoczna, niezbyt nachalna, przykryta brudem, bałaganem, przysłonięta kolorowymi kobiercami, witrynami sklepowymi kapiącymi złotem i szlachetnymi kamieniami, ukryta w zaułkach, do których rzadko zaglądają turyści. Zresztą i zwiedzających nie ma tu zbyt wielu. Syria jest krajem wciąż niezbyt chętnie odwiedzanym, bo uznawanym za niebezpieczny. I niech tak pozostanie, w tym tkwi urok jej i jej mieszkańców. Ludzie tutaj są życzliwi, nie domagają się bakszyszu, chętnie ugoszczą obcych we własnym domu, pomogą, podzielą się posiłkiem. I tylko kobiety, zwłaszcza blondynki powinny od samego początku jasno stawiać granice, wtedy pobyt tutaj staje się dla urody czymś lepszym niż pobyt w SPA. Stąd wraca się piękniejszą, bardziej pewną siebie, dowartościowaną i młodszą o kilka lat.
Damaszek był dla mnie spełnieniem marzeń o Wschodzie - mitycznej krainie, która budziła moją ciekawość od najmłodszych lat. Wyjazd ten zapoczątkował kolejne podróże w tym kierunku. Przede mną wciąż Chiwa, Buchara, Samarkanda - czyż nazwy te nie brzmią pięknie? Ogrzewam się nimi w zimne listopadowe dni, pod powiekami przemykają karawany kupieckie a wyobraźnia podsuwa awanturnicze opowieści z błękitnymi kopułami meczetów i piaskiem pustyni w tle.

*****

Lecąc na Bliski Wschód uspokajałam bliskich, że nic mi nie grozi, że rzeczywistość zawsze wygląda groźnie, kiedy widzi się ją przez pryzmat telewizyjnych wiadomości i doniesień prasowych. Ja się nie bałam.
Kilka godzin po przylocie do Damaszku, kiedy spokojnie piłam kawę, odpoczywając w cieniu hotelowej roślinności, dostałam od mojej siostry sms-a: "Odezwij się koniecznie, na lotnisku w Damaszku był zamach. 16 osób nie żyje".

Jedno spojrzenie

2010-11-10T17:40:00.004+01:00

Stałam w przejściu podziemnym przy moście Galata i czekałam na swoją kolejkę do toalety. Miejsce mało romantyczne, ale jakże ważne w podróży. Byłam zmęczona, chciałam napić się kawy i usiąść gdzieś w spokoju, z dala od tłumów kłebiących się na nabrzeżu i wokół mnie. Śmierdziało, ludzie dokądś pędzili, obrazek jakiego woli się nie przywoływać w relacjach po powrocie. Po drugiej stronie, oparta o ścianę stała młoda dziewczyna. Chciałbym napisać, że była piękna, albo biedna czy chora, bo to zawsze dodaje dramaturgii opowiadanym historiom. Ale nie, ona była przeciętna. Ani ładna, ani brzydka. Ubrana prawie po europejsku, ale jednak w płaszczyku do kolan i chustce na głowie. Na nogach miała stare, przydeptane adidasy, przez ramię przewieszoną zniszczoną torebkę. Ludzie gnali a od niej bił spokój, patrzyłam na nią i miałam wrażenie, że świat się zatrzymuje. Spojrzała i uśmiechnęła się. Miała ładne oczy i uśmiech. Widziała moje zmęczenie i zdenerwowanie, tym uśmiechem dodawała mi siły. Miała w tym uśmiechu coś takiego, że w tym ponurym miejscu robiło się znośnie. Chciałam zrobić jej zdjęcie, ale nie miałam odwagi sięgnąć po aparat. Czasem są chwile tak intymne, że uwieczniam je tylko w mojej pamięci, spojrzenie na nie przez szkło obiektywu, odarłoby je z wyjątkowości i zerwało tę wątłą nić jaka na ten jeden, jedyny moment wytwarza się między zupełnie obcymi osobami. Stałyśmy tam w niemym porozumieniu i czekałyśmy.

Po chwili z męskiej toalety wyszedł starzec. W znoszonym, przykurzonym garniturze, starym swetrze pod marynarką. Zgarbiony, poorany zmarszczkami. Ona przestała się uśmiechać, on nie patrząc złapał ją za ramię, szarpnął i pociągnął w tłum.

Nie zauważyłam, że minęła moja kolejka. Wpatrywałam się w puste miejsce po drugiej stronie przejścia.

Czasem jest tak, że czyjeś spojrzenie, gest, słowo zapada w nas na resztę życia. Zmusza do zastanowienia się, odpowiedzenia na kilka pytań. Uwielbiam kraje arabskie, podobała mi się też Turcja, ale mam świadomość, że mówię to z perspektywy gościa, turystki, której wolno znacznie więcej niż rdzennym mieszkankom; blondynki, która dobrze bawi się, gdy słyszy komplementy, bo wie, że nic one nie znaczą, a mogą poprawić humor. Zawsze zastanawia mnie jak naprawdę żyje się w takich krajach kobietom. Ile z nich jest szczęśliwych we własnej kulturze, zgadza na to, co je spotyka? Ile z nich może decydować o własnym losie, o losie swoich dzieci? Kiedy kończy się ich wolność i cz w ogóle ją mają? O czym marzą, co im się śni? Przecież lubią to, co my, śmieją się z podobnych rzeczy. Może są szczęśliwe? A może nieszczęście jest wpisane w los każdego człowieka, tylko tam objawia się ono inaczej?

Na ile wolno nam, podobno mądrzejszym, ingerować w zwyczaje i obyczaje innych? Im dłużej podróżuję, tym więcej mam wątpliwości.

Zdjęcie z Syrii. Dziewczynki stały przed domem, zaczepiały chłopców, śmiały się. Wyglądały na szczęśliwe.

Listopadowe przedpołudnie

2010-11-09T10:37:00.009+01:00

Poproszę trochę słońca. I dobre espresso.

Niech żyje piątek!

2010-11-05T21:57:00.004+01:00

Z całego tygodnia najbardziej lubię piątkowe wieczory. Niezależnie od tego czy wychodzę do klubu, spotykam się ze znajomymi, czy zostaję w domu - jak dziś , czuję się doskonale. W perspektywie dwa dni, kiedy nic nie muszę a wiele chcę. Zrzucam z siebie służbowe ubranie i obowiązki. Czeka książka, dobre kino, muzyka. Ugotuję sobie pachnącą zupę z dyni, zaparzę wyśmienitą herbatę, wezmę do ręki aparat i pójdę na długi spacer. A później wrócę, wezmę aromatyczną kąpiel, założę wełniane skarpetki, wtulę się w sofę i będę szczęśliwa.

Jak sobie nawarzyłaś piwa to..., czyli piwo w pigułce

2010-11-03T22:50:00.004+01:00

Pierwsze ślady piwa odkryto na terytorium dzisiejszego Iraku i pochodzą one z okresu około 6.500 r. p.n.e. ( !!! ). To cywilizacja sumeryjska wytworzyła tzw. "sikar". Co ciekawe, napój produkowany był wyłącznie przez kobiety, pod nadzorem piwowara. Piwo miało nawet swoją boską przedstawicielkę - boginię Nikasi.

W starożytnym Babilonie Hammurabi ustalił specjalną karę dla tego, kto wyprodukuje piwo niezdatne do spożycia - był skazany na śmierć poprzez utopienie we własnym trunku ( art. 111 słynnego kodeksu ).

Starożytni Egipcjanie wierzyli, że sen z piwem w roli głównej jest gwarancją szczęścia.

Było też znane w starożytnej Persji i Chinach. Z czasem przywędrowało do Europy. W czasach średniowiecza głównymi ośrodkami piwowarstwa stały się klasztory. Podobno mnisi pili głównie piwo, czasem jedynie zastępując je wodą. Z czasem piwo zaczęły produkować również osoby świeckie a od XVI wieku produkcja tego napoju stała się odrębną gałęzią przemysłu.

Najstarszy odkryty browar mieści się na terytorium Egiptu i datuje na ok. 3.700 r. p.n.e.

Ten, w którym miałam okazję ostatnio gościć, jest znacznie młodszy, bo najstarsza część pochodzi z 1857 roku, ale gdyby tylko dobrze poszukać, to z pewnością podzieliłby się niejedną ciekawą historią. Niestety, blisko 60-cio osobowy tłum sprawił, że trudno było cokolwiek znaleźć a i z robieniem zdjęć był problem. Ale ja tam jeszcze wrócę. Na pewno. Choćby po to, by uwiecznić coś więcej niż tylko fragment fasady głównego budynku.

Jejmość kadź zacierna, prawda że piękna?

Okazuje się, że nie tak łatwo nawarzyć sobie piwa, trzeba mieć sporo wiedzy, przyrządów i cierpliwości.

Ważne są też butelki, do których piwo jest rozlewane. Obowiązkowo z ciemnego szkła, dość solidne. Napój nie powinien w nich zbyt długo leżeć, bo w przeciewieństwie do wina, piwo im młodsze tym lepsze. A butelki na zdjęciach przeznaczone są do wody mineralnej.

Normalny dzień

2010-11-02T09:25:00.005+01:00

Listopadowo, deszczowo, szalowo, swetrzyście i mgliście. Lubię.

Lubiłabym bardziej, gdybym nie musiała iść do pracy, tylko mogłabym otulić się kocem, postawiłabym obok kubek z herbatą ( cytryna, imbir, miód ) i czytała, czytała, czytała. Obecnie "Wielki bazar kolejowy. Pociągiem przez Azję", polecam wszystkim miłośnikom podróży. Mnie zapiski z drogi, jaką odbył autor wciągnęły tak bardzo, że od dwóch nocy śnią mi się pociągi, dworce i egzotyczne kraje. Ale najlepiej zachęci do lektury sam autor - Paul Theroux:

"Już w dzieciństwie, gdy mieszkałem niedaleko Bostonu i Maine, słysząc gwizd przejeżdżającego pociągu, prawie zawsze żałowałem, że mnie w nim nie ma. Te gwizdki to była urzekająca muzyka: pociąg jest ruchomym targowiskiem, któremu nie sposób się oprzeć, bazarem na kółkach, który porusza się w doskonałej niezależności od krajobrazu i w miarę nabieranie prędkości poprawia ci nastrój. Pociąg potrafi ukoić nawet w najokropniejszych okolicznościach - w przeciewieństwie do samolotu, w którym przerażony człowiek poci się z niepokoju, do autobusu, w którym mdli go od spalin, i samochodu, w którym cierpi katusze z powodu ciasnoty i paraliżu. Jeżeli pociąg jest duży i wygodny, nie musisz myśleć o celu podróży - wystarczy miejsce wkącie przedziału, by stać się jednym z tych, którzy nie ustają w ruchu, suną po torach i nigdy nie docierają do celu; nawet nie czują, że powinni - jak ten szczęśliwy Włoch, który przeszedł na emeryturę i dzięki darmowym biletom w ogóle nie wysiadał z pociągu. Lepiej jeździć pierwszą klasą, niż przybywać na miejsce, czyli, jak powiedział kiedyś angielski powieściopisarz Michael Frayn, parafrazując McLuhana - "to podróż jest celem". Ja wybrałem Azję i kiedy uprzytomniłem sobie, że mam do przebycia pół świata, byłem wyłącznie szczęśliwy."

Nie mogę się od tej książki oderwać. Za oknami zmieniają się krajobrazy, w pociągach zmieniają się ludzie. Kolejny raz cytując "szukałem pociągów, znalazłem pasażerów". Gorąco polecam.

A jak tylko pokaże się słońce, biorę aparat i idę w plener. Stęskniłam się za kadrowaniem.

Koniec?

2010-11-01T17:00:00.001+01:00

"koniec to kłamczuch w świecie nieskończonym"

- ks. Jan Twardowski

O nicości inaczej

2010-10-31T23:01:00.004+01:00

Czy ja wiem?

Żyć trawio.

Żucio śnić.

Gębą z podmuchem pić i pić

Całe wiadro?

Dojenie

Nie, nie, racja!

Cielić się nie chcę...

A anielić?

Trzeba mieć równy lot

I dobry głos.

                                                  A ja już schrypłam.
                                                  W kościach też.
                                                  Nicość to nienajgorsza rzecz.

- M. Białoszewski

Te dni... Jak oswoić to, czego boję się najbardziej? O czym ostatnio myślę. Trzy rzeczy na "s": samotność, starość, śmierć. I paradoksalnie polubiłam cmentarze.

Niech mi się śnią...

2010-10-30T08:55:00.003+02:00

...wyspy kolorowe, morza błękitne, słońce gorące i przestrzenie bezkresne. I jeszcze zaułki medin, przepych bazarów, sylwetki świątyń, pałace z tysiąca nocy. Niech mi się śnią tak długo, aż wyśnię następną podróż.

Ta, w której mi towarzyszyliście w zasadzie kończy się tutaj. Bo po Grecji była jeszcze chwilka w Istambule i powrót, ale ja poczułam, że wracam, kiedy zobaczyłam zachód słońca na Morzu Egejskim. I właśnie wtedy zaczęłam tęsknić. Do życia w drodze, do plecaka, do ludzi, do zmęczenia, zachwytu, niedospania i tego wszystkiego, co towarzyszy wyjazdom.

Pora planować kolejną wyprawę :)

Kolory Grecji

2010-10-29T09:44:00.000+02:00

Grecja jest biało-błękitna, tak jak jej flaga. Od czasu do czasu, dla wzmocnienia efektu, trafia się w tym oceanie spokoju, żółta lub zielona kropla.
Grecja jest wesoła, uśmiechnięta, szczęśliwa.

Grecja pachnie pysznościami, zachęca do smakowania ryb, oliwek, wina.

Grecja jest leniwa. Jak ja dzisiaj, dlatego zostawiam Was ze zdjęciami, one opowiedzą za mnie.

Lekcja historii starożytnej

2010-10-27T20:43:00.010+02:00

Na pożegnanie z Kapadocją postanowiliśmy odwiedzić Uchisar z cytadelą mieszczącą się na najwyższej w terenie skale, skąd roztacza się rozległy widok na okolicę a później zrobić sobie spacer Doliną Gołębi aż do Göreme. Uchisar to małe miasteczko, do którego podwieźli nas uprzejmi tureccy policjanci. Skała, na której mieści się górująca nad miejscowością twierdza, wygląda z daleka jak szwajcarski ser, tak bardzo jest podziurawiona jaskiniami, w których mieszczą się hoteliki, restauracje, bary.

Na ulicy przed samym wejściem kupuję od stuletniej chyba babuleńki piękną, szydełkową chustę. Będzie w chłodne, jesienne dni przypominać mi Turcję.

Widok wart był wycieczki na szczyt, ale ponieważ upał doskwierał i to mocno, szybko ewakuowaliśmy się w dolinę. A przynajmniej chcieliśmy, bo okazało się, że nie jest to takie proste. Wybraliśmy chyba najgorszą z możliwych do zejścia dróg, stromą, wąską, z osuwającym się podłożem. Przypomniałam sobie czasy dzieciństwa, kiedy to zjeżdżanie na własnej pupie, nie wydawało się takie straszne. A nawet stanowiło niezłą frajdę. Później było już lepiej. Dolina przepiękna, po obu stronach, w skałach ukryte są klasztory i gołębniki - stąd nazwa, dołem wije się wąska ścieżka, od czasu do czasu mignie małe poletko warzywne lub mini-sad, z pachnącymi, kuszącymi kolorami owocami rosnącymi na rachitycznych drzewkach. Gdzieniegdzie jaskinia, w której, sądząc po obecności prania, śladach ogniska i psach przed wejściem, najwyraźniej ktoś mieszka. Tyle, że całą trasę do Göreme trudno nazwać spacerem. Ścieżka, w którymś momencie wzbija się w górę, trawersuje zbocza i nagle prawie urywa na stromej skale. I kiedy tak staliśmy zastanawiając się co dalej, z drugiej strony, przecząc prawom grawitacji, drepcząc w przyklepanych trampkach, nadszedł stary Turek. Zapytał skąd jesteśmy, podrapał się po głowie, coś tam wymamrotał pod nosem i pognał inną trasą nakazując, byśmy poszli za nim. Przeżyliśmy a wybawca zażądał za to obiadu w restauracji i paczki papierosów. Stanęło na papierosach. Do tej pory sądzę, że on tam specjalnie czatował na turystów. Ot, strategia zarobkowania.

Wieczorem czekał nas wyjazd do Selcuku. Po drodze mogliśmy zobaczyć Pamukkale, ale musielibyśmy wysiąść z autobusu o 4 rano, poczekać na wschód słońca, biegiem zaliczyć wapienne tarasy i dojechać w ciągu dnia nad Morze Egejskie. Zrezygnowaliśmy, zakładając, że zobaczymy to następnym razem, bez pośpiechu i nie na zasadzie odhaczenia kolejnej atrakcji.

Selcuk okazał się miłym miasteczkiem, jednak już po jednym dniu okazało się, że nie mamy tu co robić! W samym mieście obejrzeć można dużą cytadelę położoną na wzgórzu Ayasoluk, oraz Bazylikę Św.Jana - miejsce pochówku Św.Jana Ewangelisty. Nieco dalej, ale wciąż na boczu wzniesienia znajduje się meczet Isy Beya a kilkaset metrów dalej pozostałości po jednym z siedmiu cudów świata, czyli po Artemizjonie. Pozostałości to w zasadzie jedna kolumna, co widać dokładnie na zdjęciu. A była to kiedyś olbrzymia świątynia, stanowiąca ozdobę całej Azji Mniejszej. Ponieważ zobaczenie tych atrakcji nie zajęło nam zbyt wiele czasu, postanowiliśmy udać się pieszo do oddalonego o 3 km Efezu.

Twierdza w Selcuku

Fragmenty kamiennych płyt z dziedzińca Isa Bey Camii

Artemizjon

Część drogi biegnie piękną, zacienioną aleją, strzeżoną przez szpaler posągów. Starałam sobie wyobrazić tę drogę kilka tysięcy lat wcześniej, czy wyglądała tak samo, jakie wrażenie robiła na przybyszach?

Nam szło się nią całkiem przyjemnie. Sam Efez jest natomiast miejscem koszmarnym, z tysiącami turystów, setkami autobusów, tłumem próbujących zarobić taksówkarzy, sklepikarzy, naganiaczy. Na szczęście niedaleko jest mały gaj oliwny i plantacje cytrusów a także grecka knajpka serwująca przepyszne, nadziewane naleśniki i zimny ayran, więc złe wrażenie udało się nieco zatrzeć. Ale mimo wszystko pozostanę fanką Palmyry i Gerazy.

Miasta wybrzeża Morza Egejskiego to miejsca typowo wakacyjne. Setki klubów, dyskotek, hoteli i sklepów mają zapewnić przebywającym tu osobom maksimum rozrywek. Brrr... do tej pory, na samo wspomnienie, cierpnie mi skóra. Chociaż podobno i tu można znaleźć oazy spokoju. My w tym celu popłynęłiśmy na Samos. Ale o Grecji następnym razem :)

Kto rano wstaje...

2010-10-25T22:57:00.001+02:00

...ten ogląda takie widoki. Pod warunkiem, ze obudził się w Kapadocji i bladym świtem udało mu się wygrać walkę ze snem i zmęczeniem. Ale chyba każdy się zgodzi, że było warto.

Kapadokya

2010-10-22T22:04:00.008+02:00

Nadszedł w końcu moment na opuszczenie Istambułu. Z dworca położonego w azjatyckiej części miasta ruszyliśmy prosto w serce Kapadocji, czyli do miasteczka Göreme. Warto przy okazji poświęcić słów kilka tureckim autobusom, bowiem jest to zjawisko, które z rozrzewnieniem będę wspominać patrząc na flotę rodzimego PKS-u. Otóż tureckie autobusy są marzeniem każdego podróżnika: nowoczesne, lśniące, czyściutkie, wygodne, z miłą ( w większości przypadków ) obsługą. Wsiada sobie człowiek, zapada się w wygodnym siedzeniu, przed sobą ma ekranik telewizora, dostaje kawę, herbatę, sok, wodę, czy co tam chce, do tego ciasteczko i wilgotną chusteczkę do rąk. Steward liczy pasażerów na każdym postoju, zaznacza dokąd kto jedzie, więc nie ma mowy, żeby przespać swój przystanek, pomaga załadować bagaż, generalnie opiekuje się podróżnym. Większe firmy autobusowe zapewniają nawet bezpłatny transport do centrum, bo dworce w dużych miastach są z reguły położone na uboczu. Spora część kraju ma autostrady lub bardzo dobre drogi. Pod tym względem Turcja jest zdecydowanie bardziej w Europie niż Polska.

Inna sprawa, że po 12 godz. spędzonych w autobusie i tak jest się zmęczonym, chociaż patrząc na podróżujących Turków, często w podeszłym bardzo wieku, miałam wrażenie, że ich to nie dotyczy. Nad ranem byli tak samo rześcy, jak przy wsiadaniu do autobusu, podczas gdy my z trudem rozprostowywaliśmy nogi i otwieraliśmy oczy. Może oni po prostu wsiadali bardziej wypoczęci, bo jeśli chodzi o nas, to podróż zawsze poprzedzał niezwykle intensywny dzień.

Do Göreme docieramy więc zmęczeni, ale widok, który pojawia się za oknem skuteczenie to zmęczenie niweluje. Przynajmniej na jakiś czas. Kapadocja mnie zaskakuje. Pomimo, iż widziałam masę zdjęć z tego terenu, oglądałam programy TV, czytałam relacje, to i tak siedzę z szeroko otwartymi oczami i wydaje mi się, że oto znalazłam się w jakiejś nierzeczywistości, baśniowej krainie, mam wrażenie, że za chwilę zza najbliższego pagórka wyłoni się krasnolud albo R2D2 ( miłośnicy Gwiezdnych Wojen wiedzą kto zacz, zresztą niektóre sekwencje tej kultowej produkcji były kręcone właśnie tutaj ). Krajobraz ten możliwy stał się za sprawą tufu, czyli wulkanicznego, bardzo miękkiego podłoża, które poddane erozji i sile rąk człowieka, zaskakuje teraz niezwykłymi formami. Bo też czego tu nie ma? Są grzybki, stożki, domki, podziemne miasta, mieszkania w jaskiniach, wąwozy, doliny, wszystko to fantazyjne, lekkie, ulotne. Z oddali ksztalty te wyglądają jak stare, gdzieniegdzie dziurawe lub pocerowane koronki. Wraz z zapadnięciem zmierzchu, kiedy zapalają się setki świateł, ma się wrażenie przebywania w kosmicznym mieście lub wielopoziomowym latającym spodku.

My Kapadocję zwiedzaliśmy na własną rękę, omijając z dala agencje turystyczne oraz miejsca tłumnie nawiedzane przez turystów. Dzięki temu czuliśmy się momentami jak odkrywcy, bo poza nami jak okiem sięgnąć nie widać było żadnych ludzi. Korzystaliśmy też z porad mieszkańców, którzy podwożąc nas z miejsca na miejsce podpowiadali, co warto zobaczyć. Tak trafiliśmy do uroczego małego miasteczka o nazwie Mustafapasa. To stara grecka osada, opuszczona przez Greków w 1923 roku, w której zachowały się ich bogato zdobione domy i kościoły. Miejsce jest klimatyczne i prawie w ogóle nie uczęszczane. Może dzięki temu i dzięki mężczyźnie, który nas tam przywiózł, udało nam się zobaczyć jak wygląda taki dom wewnątrz. Mieliśmy okazję podziwiać freski na ścianach, starą wielką kuchnię ze spiżarnią pełną rozmaitych przetworów zamkniętych w pękatych słojach, duży, porośnięty bujną roślinnością dziedziniec i mały, ale bardzo przyjemny ogród.

Za miastem, wśród pól i skał wije się ścieżka, którą przy odrobinie szczęścia można dotrzeć do tufowych domków i starych świątyń. Nam udało się odkryć trzy kościoły i dom, w którym, mogę się założyć, mieszkały kiedyś krasnoludy. Przynajmniej na to wyglądał.

Poniżej uliczka w Göreme i kilka migawek z miasteczka.

Panorama ze wzgórza nad miastem.

Taki krajobraz towarzyszył nam w drodze do opuszczonych świątyń.

A tu już skalne domostwa

i wnętrze kościoła.

Brama wejściowa do szkoły w Mustafapasa

I na koniec bardzo pocztówkowy widoczek, w tym miejscu zatrzymują się na 10 minut wszystkie autokary tylko po to, żeby turyści mogli zrobić efektowną fotkę ( my dotarliśmy tam pieszo, idąc z dołu i przedzierając się przez jakieś chaszcze, patrzono więc na nas dość dziwnie ).

Bazarowo, zakupowo

2010-10-20T10:44:00.003+02:00

Jadąc do Istambułu z niecierpliwością oczekiwałam wizyty na bazarach. Znałam wcześniej suki Damaszku, Aleppo i Marrakeszu, więc zachwyt budził we mnie fakt, że oto stanę na największym bazarze świata, zwanym Grand Bazaar.

Bazar ten został otwarty w 1461 roku i jest największym tego typu obiektem na świecie. Na powierzchni 30,7 ha mieści się ponad 4.000 sklepików, ok. 60-uliczek, 25 wejść, cztery fontanny, dwa meczety, wiele knajpek i warsztatów, nie ma natomiast, niestety, atmosfery typowej dla wschodnich targowisk. Turcja jest coraz bardziej europejska i widać to tutaj doskonale. Nie ma mowy o długim targowaniu się, o wypiciu herbaty wewnatrz sklepu, sprzedawcy często w ogóle nie chcą się targować a ceny są wyższe niż w sklepikach na ulicach Sultanahmet. Na szczęście jest jeszcze Bazar Egipski, zwany też Korzennym, na którym odnaleźć można wszystkie przyprawy świata i to miejsce zdecydowanie zaspokaja moją tęsknotę za atmosferą znaną mi z wcześniejszych podróży. Nie oznacza to jednak, że spacer po Grand Bazaar nie ma sensu. Warto pospacerować, zgubić się, kupić kilka drobiazgów i wypić aromatyczną herbatę. W końcu można tu kupić niemal wszystko.

lampy

dywany

olśniewającą biżuterię

I wiele, wiele innych. A to, czego nie znajdziemy wewnątrz bazaru, na pewno uda nam się nabyć w sklepikach położonych na otaczających go uliczkach.

Dwa łyki turystyki :)

2010-10-19T11:47:00.013+02:00

Nadeszła w końcu pora na Istambuł turystyczny, miejsca, do których zdążają wszyscy turyści i to w ilościach takich, że ma się ochotę uciekać od razu i tylko niesamowita ciekawość rzeczy owianych sławą i tajemnicą sprawia, że jest się gotowym stanąć oko w oko z setkami ludzi. Nam udało się kilka razy trafić przed zamknięciem lub wcześnie rano i tym sposobem chociaż chwilę podziwiać te miejsca we względnej ciszy i samotności.

Jako pierwszy odsłonił się nam Błękitny Meczet, znany z widokówek, który swą nazwę zawdzięcza dekoracjom z błękitnych płytek. Dziedziniec meczetu nie różni się specjalnie od innych tego typów budowli, ale wnętrze jest naprawdę imponujące. Mnie najbardziej podobał się widok świątyni oglądanej z pobliskiego niewielkiego parku, wyłaniającej się zza drzew, kuszącej, by podejść bliżej.

A to już wnętrze świątyni z modlącymi się wiernymi

Siedząc wśród zieleni można było podziwiać drugą, bardzo znaną, atrakcję Istambułu. Jest nią świątynia Mądrości Bożej - Hagia Sophia, czy też Aya Sofya. Świątynia ta to jedno z największych osiągnięć architektonicznych w dziejach świata. Liczy sobie ponad 1400 lat, została konsekrowana w obecności cesarza Justyniana Wielkiego w 537 roku. W XV wieku Osmanowie zamienili ją na meczet i poddali przebudowie, dziś jest to muzeum otwarte dla wyznawców różnych religii, jednak na ścianach nadal wiszą muzułmańskie medaliony. Z dawnej świetności i przepychu pozostało niewiele, ale od czego mamy wyobraźnię? Podobno dla ozdobienia kościoła ściągano skarby z całego świata. Były tu więc złocone mozaiki, płyty z kości słoniowej, naczynia wysadzane szlachetnymi kamieniami, najlepsze marmury i pewnie wiele, wiele innych kosztowności. Obecnie trwa ( od wielu lat ) remont, jednak wątpliwe, aby udało się przywrócić dawny blask.

Nieopodal poprzednich zabytków, również na placu Sultanahmet, mieści się Yerbatan Sarayi, czyli Cysterna Bazylikowa. Wnętrze tej cysterny jest ogromne, sklepienie podtrzymuje 336 kolumn o wysokości 8 metrów a zwiedza się ją w pólmroku, przy dźwiękach muzyki klasycznej. Ma się olbrzymie szczęście jeśli nie trzeba przy tym przeciskać się w tłumie.

Z Cysterny Bazylikowej warto udać się na Cypel Pałacowy i zwiedzić kolejny punkt wszystkich wycieczek - Pałac Topkapi wybudowany przez Mehmeda II, krótko po zdobyciu Konstantynopola. Jest to w zasadzie zespól pawilonów usytuowanych wokół czterech dziedzińców. Wewnątrz można podziwiać m.in. skarbiec, harem, sypialnie władców i oczywiście same budowle.

Tu wejście do sali, w której zbierali się wezyrowie na posiedzenia rady sułtańskiej.

W oddali Sanktuarium Płaszcza Proroka

Jednen z budynków na wewnętrznych dziedzińcach

Ponad zwiedzanie przedkładaliśmy wizyty na bazarach, opychanie się baklawą, picie herbaty i inne przyjemności jakie niesie z sobą pobyt w tym mieście. Istambuł trzeba smakować, nie można chcieć poznać go zbyt szybko, najlepiej jest zaprzyjaźniać się z nim w niespiesznym tempie, wtedy chętnie odsłania swe tajemnice. A nam wciąż zostało do zobaczenia wiele miejsc, dla których chce się tam wrócić.

Spotkanie z Orientem

2010-10-17T15:44:00.006+02:00

Po przyjeździe do Istambułu daliśmy sobie czas na wsiąknięcie w atmosferę miasta. Na pierwszy ogień poszły więc nie zabytki i meczety, ale ulice, skwery, bazary. Natłok wrażeń tak olbrzymi, że trzeba dłuższej chwili, żeby to przyswoić. Najlepiej iść z nurtem, z ciekawością oczekując, co nam przyniesie. Miasto potrafi zrewanżować się za tę cierpliwość. Nagle okazuje się, że czujemy się swojsko i intuicyjnie wiemy gdzie należy skręcić i jak poruszać się w labiryncie uliczek.

Spacerując po Istambule czułam się często jak odkrywca, skarby kryły się wszędzie, należało tylko mieć otwarte oczy i uszy i nie bać się zejść z turystycznych szlaków. Bałam się, że miasto nie wytrzyma porównania z Damaszkiem, okazało się jednak, że jest godnym przeciwnikiem. I chociaż Damaszek, głównie za sprawą swych mieszkańców, wciąż jest dla mnie numerem jeden, to Istambuł dzielnie dotrzymuje mu kroku.

Zapraszam zatem na przechadzkę:

W okolicach cieśniny Bosfor i mostu Galata - tu się łowi ryby,

które następnie grilluje się do apetycznych kanapek.

Dla chętnych flaga Turcji.

A po zakupach na Bazarze Egipskim chwila odpoczynku,

można też posilić się pysznie słodkim i soczystym melonem,

lub jeśli ktoś woli - kebabem.

Zastanowić się nad życiem, lub kolejną parą butów.

A później to już tylko spacerować,

aż do wieczora, po to, żeby wraz z nadejściem zmroku zasiąść w jednej z bardzo licznych knajpek i powoli sącząc herbatę rozkoszować się tym niezywkłym miejscem.

Zupa dyniowa dla Kasztanowej :)

2010-10-15T12:42:00.001+02:00

Składniki:

- dynia ( ok. 1,5 kg, ale ja biorę ile mam ),
- 3 cebule,
- 4-5 marchewek,
- 4 ząbki czosnku ( ja daję więcej, bo lubię ),
- bulion, może być z kostki, ok. 1,5 litra
- śmietana,
- imbir w proszku ( lub jeśli ktoś woli starty świeży ),
- pieprz, sól
- cynamon i gałka muszkatołowa - tylko dla tych, którzy lubią,
- oliwa lub masło

Cebule poszatkować, czosnek pokroić na drobno, podsmażyć w garnku na maśle lub na oliwie. Wrzucić pokrojone w kostkę dynię i marchewkę. Zalać bulionem tak, żeby przykrył warzywa. Gotować aż zmiękną. Zmiksować blenderem na gładki krem. Dodać łyżeczkę mielonego imbiru, sól i pieprz, ewentualnie po szczypcie cynamonu i gałki muszkatołowej. Podawać ze śmietaną i/lub grzankami.

Ja czasem zamiast marchewek daję ziemniaki. Doprawiam do smaku tak jak lubię, czyli daję więcej imbiru niż w przepisie, czasem dodaję też trochę zmielonej, ostrej papryki. I nie trzymam się sztywno ilości. Zupa zawsze się udaje i jest pyszna.

A tu stosowna dla zupy oprawa foto ( zdjęcia z ostatniego wyjazdu ), kłania się jej wysokość dynia: